स जातो येन जातेन याति वंशः समुन्नतिम् ।
परिवर्तिनि संसारे मृतः को वा न जायते ॥

अन्वयः AI येन जातेन वंशः समुन्नतिम् याति, सः (एव) जातः (इति उच्यते), परिवर्तिनि संसारे कः वा मृतः न जायते ।

Summary AI Only he is truly born by whose birth his lineage attains eminence. In this revolving world, who that has died is not born again?

सारांश AI उसी का जन्म सफल है जिससे वंश की उन्नति हो, अन्यथा इस संसार में जन्म और मृत्यु का चक्र तो चलता ही रहता है।

पदच्छेदः AI

सः	तद् (१.१)	He
जातः	जात (√जन्+क्त, १.१)	is truly born
येन	यद् (३.१)	by whom
जातेन	जात (√जन्+क्त, ३.१)	being born
याति	याति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	attains
वंशः	वंश (१.१)	his lineage
समुन्नतिम्	समुन्नति (२.१)	eminence
परिवर्तिनि	परिवर्तिन् (७.१)	In this revolving
संसारे	संसार (७.१)	world
मृतः	मृत (√मृ+क्त, १.१)	who that has died
कः	किम् (१.१)	who
वा	वा	or
न	न	not
जायते	जायते (√जन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is born again

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स जातो येन जातेन याति वंशः समुन्नतिम् ।परिवर्तिनि संसारे मृतः को वा न जायते ॥