वरं गर्भस्रावो वरमपि च नैवाभिगमनं
वरं जातः प्रेतो वरमपि च कन्यैवजनिता ।
वरं वन्ध्या भार्या वरमपि च गर्भेषु वसतिः
न वा विद्वान् रूपद्रविणगुणयुक्तोपि तनयः ॥
वरं गर्भस्रावो वरमपि च नैवाभिगमनं
वरं जातः प्रेतो वरमपि च कन्यैवजनिता ।
वरं वन्ध्या भार्या वरमपि च गर्भेषु वसतिः
न वा विद्वान् रूपद्रविणगुणयुक्तोपि तनयः ॥
वरं जातः प्रेतो वरमपि च कन्यैवजनिता ।
वरं वन्ध्या भार्या वरमपि च गर्भेषु वसतिः
न वा विद्वान् रूपद्रविणगुणयुक्तोपि तनयः ॥
अन्वयः
AI
गर्भ-स्रावः वरम्, अभि-गमनम् न एव वरम् अपि च, जातः प्रेतः वरम्, जनिता कन्या एव अपि च वरम्, वन्ध्या भार्या वरम्, गर्भेषु वसतिः अपि च वरम्, विद्वान् न (इति) रूप-द्रविण-गुण-युक्तः अपि तनयः न वा (वरम्) ।
Summary
AI
Better is a miscarriage, or no conception; better a stillborn child or the birth of a daughter; better a barren wife or staying in the womb, than a son who is not learned, even if he possesses beauty and wealth.
सारांश
AI
गर्भपात या पुत्र का न होना श्रेष्ठ है, किन्तु रूप-धन युक्त होने पर भी अनपढ़ पुत्र का होना किसी भी स्थिति में अच्छा नहीं।
पदच्छेदः
AI
| वरम् | वर (१.१) | Better |
| गर्भस्रावः | गर्भ–स्राव (१.१) | is a miscarriage |
| वरम् | वर (१.१) | better |
| अपि | अपि | also |
| च | च | and |
| न | न | no |
| एव | एव | even |
| अभिगमनम् | अभिगमन (१.१) | conception |
| वरम् | वर (१.१) | better |
| जातः | जात (√जन्+क्त, १.१) | born |
| प्रेतः | प्रेत (१.१) | dead |
| वरम् | वर (१.१) | better |
| अपि | अपि | also |
| च | च | and |
| कन्या | कन्या (१.१) | a daughter |
| एव | एव | even |
| जनिता | जनित (√जन्+क्त), १.१ | the birth of |
| वरम् | वर (१.१) | better |
| वन्ध्या | वन्ध्या (१.१) | a barren |
| भार्या | भार्या (१.१) | wife |
| वरम् | वर (१.१) | better |
| अपि | अपि | also |
| च | च | and |
| गर्भेषु | गर्भ (७.३) | in the womb |
| वसतिः | वसति (१.१) | staying |
| न | न | than |
| वा | वा | or |
| विद्वान् | विद्वस् (१.१) | a not learned |
| रूपद्रविणगुणयुक्तः | रूप–द्रविण–गुण–युक्त (१.१) | endowed with beauty, wealth, and virtue |
| अपि | अपि | even if |
| तनयः | तनय (१.१) | a son |
छन्दः
शिखरिणी [१७: यमनसभलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| व | रं | ग | र्भ | स्रा | वो | व | र | म | पि | च | नै | वा | भि | ग | म | नं |
| व | रं | जा | तः | प्रे | तो | व | र | म | पि | च | क | न्यै | व | ज | नि | ता |
| व | रं | व | न्ध्या | भा | र्या | व | र | म | पि | च | ग | र्भे | षु | व | स | तिः |
| न | वा | वि | द्वा | न्रू | प | द्र | वि | ण | गु | ण | यु | क्तो | पि | त | न | यः |
| य | म | न | स | भ | ल | ग | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.