तनुं तनूकृत्य तदा हनूमा-
न्कृत्वा प्रवेशं जठरे तदीये ।
ततो विनिष्क्रम्य स चक्रपाणे-
स्त्रिविक्रमस्य क्रममेव चक्रे ॥
तनुं तनूकृत्य तदा हनूमा-
न्कृत्वा प्रवेशं जठरे तदीये ।
ततो विनिष्क्रम्य स चक्रपाणे-
स्त्रिविक्रमस्य क्रममेव चक्रे ॥
न्कृत्वा प्रवेशं जठरे तदीये ।
ततो विनिष्क्रम्य स चक्रपाणे-
स्त्रिविक्रमस्य क्रममेव चक्रे ॥
अन्वयः
AI
तदा हनूमान् तनुं तनू-कृत्य तदीये जठरे प्रवेशं कृत्वा ततः विनिष्क्रम्य (सः) चक्र-पाणेः त्रिविक्रमस्य क्रमम् एव चक्रे ।
Summary
AI
Shrinking his body, Hanūmān entered her belly and then emerged, effectively imitating the stride of Trivikrama (Lord Viṣṇu), who holds the discus.
सारांश
AI
हनुमान ने सूक्ष्म रूप धरकर सुरसा के मुख में प्रवेश किया और तुरंत बाहर निकल आए, जो भगवान विष्णु के त्रिविक्रम अवतार के समान तेजस्वी कृत्य था।
पदच्छेदः
AI
| तनुं | तनु (२.१) | his body |
| तनूकृत्य | तनूकृत्य (√तनु+च्वि+कृ+ल्यप्) | having shrunk |
| तदा | तदा | then |
| हनूमान् | हनुमत् (१.१) | Hanūmān |
| कृत्वा | कृत्वा (√कृ+क्त्वा) | having made |
| प्रवेशं | प्रवेश (२.१) | entry |
| जठरे | जठर (७.१) | in the belly |
| तदीये | तदीय (७.१) | her |
| ततः | ततः (√तद्+तसिल्) | from there |
| विनिष्क्रम्य | विनिष्क्रम्य (वि+निस्√क्रम्+ल्यप्) | having emerged |
| सः | तद् (१.१) | he |
| चक्रपाणेः | चक्र–पाणि (६.१) | of the one with the discus in hand (Viṣṇu) |
| त्रिविक्रमस्य | त्रिविक्रम (६.१) | of Trivikrama |
| क्रमम् | क्रम (२.१) | the stride |
| एव | एव | indeed |
| चक्रे | चक्रे (√कृ कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | imitated |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | नुं | त | नू | कृ | त्य | त | दा | ह | नू | मा |
| न्कृ | त्वा | प्र | वे | शं | ज | ठ | रे | त | दी | ये |
| त | तो | वि | नि | ष्क्र | म्य | स | च | क्र | पा | णे |
| स्त्रि | वि | क्र | म | स्य | क्र | म | मे | व | च | क्रे |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.