आदीप्यमानपवनात्मजवालसङ्गा-
दङ्गारशेषविभवामवलोक्य लङ्काम् ।
व्योम्नि स्थिता निशिचराः स्वगृहाणि नूनं
निर्वापयन्त इव नेत्रभवैः पयोभिः ॥

अन्वयः AI आदीप्यमान-पवन-आत्मज-वाल-सङ्गात् अङ्गार-शेष-विभवाम् लङ्काम् अवलोक्य व्योम्नि स्थिताः निशिचराः नेत्र-भवैः पयोभिः स्व-गृहाणि निर्वापयन्तः इव (नूनम् अभवन्) ।

Summary AI Seeing Laṅkā reduced to a mere remnant of embers due to the contact with the blazing tail of Hanumān, the son of the Wind, the demons positioned in the sky seemed to be trying to extinguish their burning homes with the flood of tears falling from their eyes.

सारांश AI पवनपुत्र हनुमान की प्रज्वलित पूँछ के स्पर्श से लंका को जलते देख, आकाश में स्थित राक्षस अपने नेत्रों के आँसुओं से मानो अपने घरों की अग्नि को बुझा रहे थे।

पदच्छेदः AI

आदीप्यमानपवनात्मजवालसङ्गात्	आदीप्यमान (आ√दीप्+यक्+शानच्)–पवन–आत्मज–वाल–सङ्ग (५.१)	from contact with the blazing tail of the son of the Wind
अङ्गारशेषविभवाम्	अङ्गार–शेष–विभव (२.१)	whose wealth was reduced to a remnant of embers
अवलोक्य	अवलोक्य (अव√लोक्+ल्यप्)	having seen
लङ्काम्	लङ्का (२.१)	Laṅkā
व्योम्नि	व्योमन् (७.१)	in the sky
स्थिताः	स्थित (√स्था+क्त, १.३)	positioned
निशिचराः	निशिचर (१.३)	the demons
स्वगृहाणि	स्व–गृह (२.३)	their own homes
नूनम्	नूनम्	indeed
निर्वापयन्तः	निर्वापयत् (निस्√वा+णिच्+शतृ, १.३)	extinguishing
इव	इव	as if
नेत्रभवैः	नेत्र–भव (३.३)	with (tears) born from the eyes
पयोभिः	पयस् (३.३)	with the waters

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
आ	दी	प्य	मा	न	प	व	ना	त्म	ज	वा	ल	स	ङ्गा
द	ङ्गा	र	शे	ष	वि	भ	वा	म	व	लो	क्य	ल	ङ्काम्
व्यो	म्नि	स्थि	ता	नि	शि	च	राः	स्व	गृ	हा	णि	नू	नं
नि	र्वा	प	य	न्त	इ	व	ने	त्र	भ	वैः	प	यो	भिः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

About

Resources

Connect