सीताभिधानकमलां प्रभवे प्रदातुं
लङ्कार्णवं क्षुभितसैन्यतरङ्गभीमम् ।
वेधा ममन्थ किल रज्जुभुजङ्गराज-
भोगावृतेन पवनात्मजमन्दरेण ॥

अन्वयः AI वेधाः (स्वयम्) सीता-अभिधान-कमलां प्रभवे प्रदातुं क्षुभित-सैन्य-तरङ्ग-भीमं लङ्का-अर्णवं रज्जु-भुजङ्ग-राज-भोग-आवृतेन पवन-आत्मज-मन्दरेण ममन्थ किल ।

Summary AI It was as if the Creator himself churned the ocean of Laṅkā, terrifying with the waves of the agitated army, using Hanumān as Mount Mandara encircled by the burning tail as the serpent-rope, to restore Sītā to her Lord.

सारांश AI विधाता ने मानो हनुमान रूपी मंदराचल और उनकी पूंछ रूपी नागराज से लंका रूपी समुद्र का मंथन किया ताकि सीता रूपी लक्ष्मी को प्रभु श्रीराम को सौंपा जा सके।

पदच्छेदः AI

सीताभिधानकमलाम्	सीता–अभिधान–कमला (२.१)	the lotus named Sītā
प्रभवे	प्रभु (४.१)	to her Lord
प्रदातुम्	प्रदातुम् (प्र√दा+तुमुन्)	to restore
लङ्कार्णवम्	लङ्का–अर्णव (२.१)	the ocean of Laṅkā
क्षुभितसैन्यतरङ्गभीमम्	क्षुभित (√क्षुभ्+क्त)–सैन्य–तरङ्ग–भीम (२.१)	terrifying with the waves of the agitated army
वेधाः	वेधस् (१.१)	the Creator
ममन्थ	ममन्थ (√मन्थ् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	churned
किल	किल	as if
रज्जुभुजङ्गराजभोगावृतेन	रज्जु–भुजङ्गराज–भोग–आवृत्त (आ√आवृ+क्त), ३.१	encircled by the serpent-king's body as a rope
पवनात्मजमन्दरेण	पवन–आत्मज–मन्दर (३.१)	with Hanumān as Mount Mandara

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
सी	ता	भि	धा	न	क	म	लां	प्र	भ	वे	प्र	दा	तुं
ल	ङ्का	र्ण	वं	क्षु	भि	त	सै	न्य	त	र	ङ्ग	भी	मम्
वे	धा	म	म	न्थ	कि	ल	र	ज्जु	भु	ज	ङ्ग	रा	ज
भो	गा	वृ	ते	न	प	व	ना	त्म	ज	म	न्द	रे	ण
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

हितोपदेशः नारायणपण्डितः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect