त्वत्पित्राहं परित्रातः पूर्वं पर्वतभेदिनः ।
तास्मान्नास्मि विपक्षोऽद्य सपक्ष इति मां भज ॥

अन्वयः AI पूर्वं पर्वत-भेदिनः (इन्द्रात्) त्वत्-पित्रा अहम् परित्रातः । तस्मात् अद्य (अहं) विपक्षः न अस्मि, (अहं) सपक्षः (इति) मां भज ।

Summary AI "In the past, I was saved by your father from Indra, the shatterer of mountains. Therefore, I am not an enemy (vipakṣa—wingless), but an ally with wings (sapakṣa). Please accept my hospitality."

सारांश AI मैनाक ने स्पष्ट किया कि पूर्वकाल में वायुदेव ने इन्द्र से उसकी रक्षा की थी, इसलिए वह शत्रु नहीं बल्कि सपक्ष (पंखों वाला मित्र) बनकर आया है।

पदच्छेदः AI

त्वत्पित्रा	युष्मद्–पितृ (३.१)	by your father
अहम्	अस्मद् (१.१)	I
परित्रातः	परित्रात (परि√त्रै+क्त, १.१)	was saved
पूर्वम्	पूर्वम्	in the past
पर्वतभेदिनः	पर्वत–भेदिन् (√भिद्+णिनि, ५.१)	from the shatterer of mountains
तस्मात्	तद् (५.१)	therefore
न	न	not
अस्मि	अस्मि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I am
विपक्षः	विपक्ष (१.१)	an enemy (wingless)
अद्य	अद्य	today
सपक्षः	सपक्ष (१.१)	an ally (with wings)
इति	इति	thus
माम्	अस्मद् (२.१)	me
भज	भज (√भज् कर्तरि लोट् (आत्मने.) म.पु. एक.)	accept

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त्व	त्पि	त्रा	हं	प	रि	त्रा	तः
पू	र्वं	प	र्व	त	भे	दि	नः
ता	स्मा	न्ना	स्मि	वि	प	क्षो	ऽद्य
स	प	क्ष	इ	ति	मां	भ	ज

त्वत्पित्राहं परित्रातः पूर्वं पर्वतभेदिनः ।
तास्मान्नास्मि विपक्षोऽद्य सपक्ष इति मां भज ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

त्वत्पित्राहं परित्रातः पूर्वं पर्वतभेदिनः ।तास्मान्नास्मि विपक्षोऽद्य सपक्ष इति मां भज ॥

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect

त्वत्पित्राहं परित्रातः पूर्वं पर्वतभेदिनः ।
तास्मान्नास्मि विपक्षोऽद्य सपक्ष इति मां भज ॥