अन्वयः
AI
हे मारुते ! कृतज्ञेन सागरेण तव अध्व-श्रान्ति-शान्तये अद्य (अहं) प्रेरितः अस्मि । हे सौम्य ! विश्रम्य गम्यताम् ।
Summary
AI
"O Son of the Wind! I have been sent today by the grateful Ocean to alleviate your exhaustion from the journey. O gentle one, please rest here before proceeding."
सारांश
AI
मैनाक ने हनुमान से कहा कि कृतज्ञ समुद्र ने आपकी थकान मिटाने के लिए मुझे भेजा है, अतः आप मुझ पर विश्राम करके आगे बढ़ें।
पदच्छेदः
AI
| सागरेण | सागर (३.१) | by the Ocean |
| कृतज्ञेन | कृतज्ञ (३.१) | by the grateful |
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| अध्वश्रान्तिशान्तये | अध्वन्–श्रान्ति–शान्ति (४.१) | for alleviating the exhaustion from the journey |
| मारुते | मारुति (८.१) | O Son of the Wind |
| प्रेरितः | प्रेरित (प्र√ईर्+णिच्+क्त, १.१) | sent |
| अस्मि | अस्मि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I am |
| अद्य | अद्य | today |
| सौम्य | सौम्य (८.१) | O gentle one |
| विश्रम्य | विश्रम्य (वि√श्रम्+ल्यप्) | having rested |
| गम्यताम् | गम्यताम् (√गम् भावकर्मणोः लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | may you proceed |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सा | ग | रे | ण | कृ | त | ज्ञे | न |
| त | वा | ध्व | श्रा | न्ति | शा | न्त | ये |
| मा | रु | ते | प्रे | रि | तो | ऽस्म्य | द्य |
| सौ | म्य | वि | श्र | म्य | ग | म्य | ताम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.