सोऽयं ददर्श दशकन्धरमन्धकारि-
लीलाद्रितोलनपरीक्षितबाहुवीर्यम् ।
बन्दीकृतेन्द्रपुरवारवधूकराग्र-
व्याधूतचामरमरुच्चलितोत्तरीयम् ॥

अन्वयः AI सः अयम् अन्धकारि-लीला-अद्रि-तोलन-परीक्षित-बाहु-वीर्यं बन्दी-कृत-इन्द्र-पुर-वार-वधू-कर-अग्र-व्याधूत-चामर-मरुत्-चलित-उत्तरीयं दशकन्धरं ददर्श ।
Summary AI Hanumān beheld the ten-headed Rāvaṇa, whose arm-strength was tested by lifting Śiva’s sporting mountain (Kailāsa), and whose upper garment fluttered in the breeze from the fly-whisks waved by the captive celestial damsels of Indra’s city.
सारांश AI हनुमान जी ने रावण को देखा, जिसकी भुजाओं की शक्ति कैलाश पर्वत उठाने से प्रमाणित थी और बंदी अप्सराओं द्वारा डुलाए जा रहे चामरों की वायु से जिसका उत्तरीय वस्त्र लहरा रहा था।
पदच्छेदः AI
सःतद् (१.१) He (Hanumān)
अयम्इदम् (१.१) this
ददर्शददर्श (√दृश् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) beheld
दशकन्धरम्दशकन्धर (२.१) the ten-headed Rāvaṇa
अन्धकारिलीलाद्रितोलनपरीक्षितबाहुवीर्यम्अन्धकारि–लीला–अद्रि–तोलन (√तुल+ल्युट्)–परीक्षित (परि√परीक्ष्+क्त)–बाहु–वीर्य (२.१) whose arm-strength was tested by lifting the sporting mountain of Śiva
बन्दीकृतेन्द्रपुरवारवधूकराग्रव्याधूतचामरमरुच्चलितोत्तरीयम्बन्दी–कृत (√कृ+क्त)–इन्द्र–पुर–वारवधू–कर–अग्र–व्याधूत (वि+आ√व्याधू+क्त)–चामर–मरुत्–चलित (√चल्+क्त)–उत्तरीय (२.१) whose upper garment was fluttering in the breeze from the fly-whisks waved by the tips of the hands of the captive celestial damsels of Indra's city
छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४
सो ऽयं द द र्श द श क न्ध र म न्ध का रि
ली ला द्रि तो ल न प री क्षि त बा हु वी र्यम्
ब न्दी कृ ते न्द्र पु र वा र व धू क रा ग्र
व्या धू त चा म र म रु च्च लि तो त्त री यम्
त भ ज ज ग ग
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.