अनिमिषभुवने वा व्योम्नि वा भूतले वा
समरमुपगतं त्वां वीक्षितुं कः समर्थः ।
इति नुतिवचनेन श्लाघयन्मेघनादं
प्लवगमिह नयेति प्राहिणोद्राक्षसेन्द्रः ॥
अनिमिषभुवने वा व्योम्नि वा भूतले वा
समरमुपगतं त्वां वीक्षितुं कः समर्थः ।
इति नुतिवचनेन श्लाघयन्मेघनादं
प्लवगमिह नयेति प्राहिणोद्राक्षसेन्द्रः ॥
समरमुपगतं त्वां वीक्षितुं कः समर्थः ।
इति नुतिवचनेन श्लाघयन्मेघनादं
प्लवगमिह नयेति प्राहिणोद्राक्षसेन्द्रः ॥
अन्वयः
AI
अनिमिष-भुवने वा व्योम्नि वा भू-तले वा समरम् उपगतम् त्वाम् वीक्षितुम् कः समर्थः? इति नुति-वचनेन मेघनादम् श्लाघयन् राक्षस-इन्द्रः 'प्लवगम् इह नय' इति प्राहिणोत्।
Summary
AI
'Who in the heavens, sky, or earth can face you in battle?' Praising Meghanāda with these words, Rāvaṇa sent him forth, commanding him to bring the monkey before him.
सारांश
AI
रावण ने मेघनाद की प्रशंसा करते हुए कहा कि स्वर्ग, आकाश या पाताल में युद्ध में तुम्हारा सामना करने की शक्ति किसी में नहीं है। तुम जाकर उस वानर को बंदी बनाकर यहाँ ले आओ।
पदच्छेदः
AI
| अनिमिषभुवने | अनिमिष–भुवन (७.१) | in the world of gods |
| वा | वा | or |
| व्योम्नि | व्योमन् (७.१) | in the sky |
| वा | वा | or |
| भूतले | भूतल (७.१) | on the surface of the earth |
| वा | वा | or |
| समरम् | समर (२.१) | to battle |
| उपगतम् | उपगत (उप√गम्+क्त, २.१) | who has come |
| त्वाम् | युष्मद् (२.१) | you |
| वीक्षितुम् | वीक्षितुम् (वि√ईक्ष्+तुमुन्) | to face |
| कः | किम् (१.१) | who |
| समर्थः | समर्थ (१.१) | is able |
| इति | इति | Thus |
| नुतिवचनेन | नुति–वचन (३.१) | with words of praise |
| श्लाघयन् | श्लाघयत् (√श्लाघ्+णिच्+शतृ, १.१) | praising |
| मेघनादम् | मेघनाद (२.१) | Meghanāda |
| प्लवगम् | प्लवग (२.१) | the monkey |
| इह | इह | here |
| नय | नय (√नी कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | bring |
| इति | इति | (quotation mark) |
| प्राहिणोत् | प्राहिणोत् (प्र√हि कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | sent |
| राक्षसेन्द्रः | राक्षस–इन्द्र (१.१) | the king of demons |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | नि | मि | ष | भु | व | ने | वा | व्यो | म्नि | वा | भू | त | ले | वा |
| स | म | र | मु | प | ग | तं | त्वां | वी | क्षि | तुं | कः | स | म | र्थः |
| इ | ति | नु | ति | व | च | ने | न | श्ला | घ | य | न्मे | घ | ना | दं |
| प्ल | व | ग | मि | ह | न | ये | ति | प्रा | हि | णो | द्रा | क्ष | से | न्द्रः |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.