मायामृगेण तव मैथिलि वञ्चितायाः
शाखामृगेण पुनरागतिरित्ययुक्तम् ।
एषा कथापि भुवने वितता यदि स्यात्का
नाम रामधनुषः प्रथिता प्रशस्तिः ॥

अन्वयः AI मैथिलि! माया-मृगेण वञ्चितायाः तव पुनः शाखा-मृगेण आगतिः इति अ-युक्तम्। एषा कथा अपि भुवने वितता यदि स्यात्, राम-धनुषः प्रथिता प्रशस्तिः का नाम (भवेत्)?

Summary AI 'O Maithilī! It is unfitting that you, once deceived by a magic deer, should be brought back by a monkey. If such a story spreads, what would become of the renowned glory of Rāma’s bow?'

सारांश AI हे मैथिली! मायामृग द्वारा छली गई आपकी पुनः प्राप्ति यदि वानर द्वारा हुई, ऐसी कथा संसार में फैली, तो श्रीराम के धनुष की प्रसिद्ध महिमा का क्या मान रह जाएगा?

पदच्छेदः AI

मायामृगेण	माया–मृग (३.१)	by a magic deer
तव	युष्मद् (६.१)	of you
मैथिलि	मैथिली (८.१)	O Maithilī!
वञ्चितायाः	वञ्चित (√वञ्च्+क्त, ६.१)	who was deceived
शाखामृगेण	शाखा–मृग (३.१)	by a monkey
पुनः	पुनर्	again
आगतिः	आगति (१.१)	return
इति	इति	thus
अयुक्तम्	अ–युक्त (√युज्+क्त, १.१)	is unfitting
एषा	एतद् (१.१)	this
कथा	कथा (१.१)	story
अपि	अपि	also
भुवने	भुवन (७.१)	in the world
वितता	वितत (वि√तन्+क्त, १.१)	spread
यदि	यदि	if
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	it were
का	किम् (१.१)	what
नाम	नाम	indeed
रामधनुषः	राम–धनुस् (६.१)	of Rāma's bow
प्रथिता	प्रथित (√प्रथ्+क्त, १.१)	renowned
प्रशस्तिः	प्रशस्ति (१.१)	glory

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
मा	या	मृ	गे	ण	त	व	मै	थि	लि	व	ञ्चि	ता	याः
शा	खा	मृ	गे	ण	पु	न	रा	ग	ति	रि	त्य	यु	क्त
मे	षा	क	था	पि	भु	व	ने	वि	त	ता	य	दि	स्या
त्का	ना	म	रा	म	ध	नु	षः	प्र	थि	ता	प्र	श	स्तिः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

हितोपदेशः नारायणपण्डितः

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

About

Resources

Connect