देव्या दशाननवचोमयवज्रदीर्ण-
कर्णान्तरव्रणविरोपणभेषजानि ।
विस्रम्भणार्थमयमन्वयसंगतानि
रामाभिकीर्तनमधूनि शनैर्न्यषिञ्चत् ॥

अन्वयः AI अयम् विस्रम्भण-अर्थम् दशानन-वचः-मय-वज्र-दीर्ण-कर्ण-अन्तर-व्रण-विरोपण-भेषजानि अन्वय-संगतानि राम-अभिकीर्तन-मधूनि देव्याः (कर्णे) शनैः न्यषिञ्चत्।

Summary AI To instill confidence, Hanumān gently poured the honey of Rāma’s praises into Sītā’s ears. These coherent words acted as a healing medicine for the wounds in her ears caused by the thunderbolt-like speech of Rāvaṇa.

सारांश AI हनुमान ने रावण के वज्र समान कठोर वचनों से घायल देवी सीता के कानों के घावों को भरने के लिए, औषधि के समान श्रीराम के यश रूपी मधुर वचनों का धीरे-धीरे सिंचन करना आरम्भ किया।

पदच्छेदः AI

देव्याः	देवी (६.१)	of the goddess (Sītā)
दशाननवचोमयवज्रदीर्णकर्णान्तरव्रणविरोपणभेषजानि	दशानन–वचोमय (√वचस्+मयट्)–वज्र–दीर्ण (√दृ+क्त)–कर्ण–अन्तर–व्रण–विरोपण–भेषज (२.३)	medicines for healing the wounds inside the ears, torn by the thunderbolt-like words of Rāvaṇa
विस्रम्भणार्थम्	विस्रम्भण–अर्थम्	for the sake of instilling confidence
अयम्	इदम् (१.१)	this one (Hanumān)
अन्वयसंगतानि	अन्वय–संगत (सम्√गम्+क्त, २.३)	which were coherent
रामाभिकीर्तनमधूनि	राम–अभिकीर्तन–मधु (२.३)	the honeys of Rāma's praises
शनैः	शनैस्	gently
न्यषिञ्चत्	न्यषिञ्चत् (नि√सिच् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	poured

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
दे	व्या	द	शा	न	न	व	चो	म	य	व	ज्र	दी	र्ण
क	र्णा	न्त	र	व्र	ण	वि	रो	प	ण	भे	ष	जा	नि
वि	स्र	म्भ	णा	र्थ	म	य	म	न्व	य	सं	ग	ता	नि
रा	मा	भि	की	र्त	न	म	धू	नि	श	नै	र्न्य	षि	ञ्चत्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect