निशाचरीस्तां निरवद्यशीलां
निर्भर्त्सयन्तीर्निभृतं निवार्य ।
अस्वप्नलोकोत्सवमात्मदृष्टं
दुःस्वप्नमेकं त्रिजटा जगाद ॥
निशाचरीस्तां निरवद्यशीलां
निर्भर्त्सयन्तीर्निभृतं निवार्य ।
अस्वप्नलोकोत्सवमात्मदृष्टं
दुःस्वप्नमेकं त्रिजटा जगाद ॥
निर्भर्त्सयन्तीर्निभृतं निवार्य ।
अस्वप्नलोकोत्सवमात्मदृष्टं
दुःस्वप्नमेकं त्रिजटा जगाद ॥
अन्वयः
AI
त्रिजटा निभृतम् निर्भर्त्सयन्तीः ताः निशाचरीः निवार्य, निरवद्य-शीलाम् (सीताम्) आत्म-दृष्टम् अ-स्वप्न-लोक-उत्सवम् एकम् दुःस्वप्नम् जगाद।
Summary
AI
Trijatā silenced the demonesses who were threatening the virtuous Sītā and recounted a single nightmare she had seen. Though a bad dream for the demons, it portended a celebration for the divine world.
सारांश
AI
निर्दोष आचरण वाली सीता को डराने वाली उन राक्षसियों को चुप कराकर, त्रिजटा ने उन्हें अपने उस स्वप्न के बारे में बताया, जो देवताओं के लिए उत्सव के समान और शत्रुओं के लिए अत्यंत भयानक था।
पदच्छेदः
AI
| निशाचरीः | निशाचरी (२.३) | the demonesses |
| ताम् | तद् (२.१) | her (Sītā) |
| निरवद्यशीलाम् | निरवद्य–शीला (२.१) | the one with a flawless character |
| निर्भर्त्सयन्तीः | निर्भर्त्सयन्ती (निर्√भर्त्स्+शतृ), २.३ | who were threatening |
| निभृतम् | निभृतम् | silently |
| निवार्य | निवार्य (नि√वृ+ल्यप्) | having silenced |
| अस्वप्नलोकोत्सवम् | अ–स्वप्न–लोक–उत्सव (२.१) | a festival for the world of the non-sleepers (gods) |
| आत्मदृष्टम् | आत्मन्–दृष्ट (√दृश्+क्त, २.१) | seen by herself |
| दुःस्वप्नम् | दुःस्वप्न (२.१) | a nightmare |
| एकम् | एक (२.१) | one |
| त्रिजटा | त्रिजटा (१.१) | Trijatā |
| जगाद | जगाद (√गद् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | spoke |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नि | शा | च | री | स्तां | नि | र | व | द्य | शी | लां |
| नि | र्भ | र्त्स | य | न्ती | र्नि | भृ | तं | नि | वा | र्य |
| अ | स्व | प्न | लो | को | त्स | व | मा | त्म | दृ | ष्टं |
| दुः | स्व | प्न | मे | कं | त्रि | ज | टा | ज | गा | द |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.