सोऽयं मदान्धहृदयो रघुवीरपत्नीं
सीमन्तिनीति हतनीतिरवाप पापः ।
आमूलपल्लवितकोमलसल्लकीति
वैतानपावकशिखामिव वारणेन्द्रः ॥
सोऽयं मदान्धहृदयो रघुवीरपत्नीं
सीमन्तिनीति हतनीतिरवाप पापः ।
आमूलपल्लवितकोमलसल्लकीति
वैतानपावकशिखामिव वारणेन्द्रः ॥
सीमन्तिनीति हतनीतिरवाप पापः ।
आमूलपल्लवितकोमलसल्लकीति
वैतानपावकशिखामिव वारणेन्द्रः ॥
अन्वयः
AI
मद-अन्ध-हृदयः हत-नीतिः सः अयम् पापः (रावणः) वैतान-पावक-शिखाम् 'आमूल-पल्लवित-कोमल-सल्लकी' इति (मत्वा) वारण-इन्द्रः इव रघुवीर-पत्नीम् 'सीमन्तिनी' इति अवाप ।
Summary
AI
That sinful one, blinded by pride and devoid of morality, approached the wife of the hero of the Raghus thinking her to be just a woman—much like a lordly elephant approaching the flame of a sacrificial fire, mistakenly perceiving it to be a tender Sallakī tree blooming from its very roots.
सारांश
AI
नीतिहीन रावण सीता के पास वैसे ही गया जैसे कोई मदमत्त हाथी कोमल शाखा के भ्रम में यज्ञ की प्रज्वलित अग्नि की लपटों को छूने का दुस्साहस करता है।
पदच्छेदः
AI
| सः | तद् (१.१) | that |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| मदान्धहृदयः | मद–अन्ध–हृदय (१.१) | one with a heart blinded by pride |
| रघुवीरपत्नीं | रघुवीर–पत्नी (२.१) | the wife of the hero of the Raghus |
| सीमन्तिनी | सीमन्तिनी (२.१) | (as just a) woman |
| इति | इति | thinking |
| हतनीतिः | हत–नीति (१.१) | one devoid of morality |
| अवाप | अवाप (अव√आप् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | approached |
| पापः | पाप (१.१) | the sinful one |
| आमूलपल्लवितकोमलसल्लकीम् | आमूल–पल्लवित–कोमल–सल्लकी (२.१) | a tender Sallakī tree sprouting from its very roots |
| इति | इति | thinking |
| वैतानपावकशिखाम् | वैतान–पावक–शिखा (२.१) | the flame of a sacrificial fire |
| इव | इव | like |
| वारणेन्द्रः | वारण–इन्द्र (१.१) | a lordly elephant |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सो | ऽयं | म | दा | न्ध | हृ | द | यो | र | घु | वी | र | प | त्नीं |
| सी | म | न्ति | नी | ति | ह | त | नी | ति | र | वा | प | पा | पः |
| आ | मू | ल | प | ल्ल | वि | त | को | म | ल | स | ल्ल | की | ति |
| वै | ता | न | पा | व | क | शि | खा | मि | व | वा | र | णे | न्द्रः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.