रजनिचरमभागे वारसीमन्तिनीनां
करतलकलिताभिर्दीपिकामार्जनीभिः ।
दिशि दिशि परिमृष्टं यत्तमस्तत्समस्तं
हृदयमवजगाहे केवलं रावणस्य ॥

अन्वयः AI रजनि-चरम-भागे वार-सीमन्तिनीनां कर-तल-कलिताभिः दीपिका-मार्जनीभिः दिशि दिशि यत् तमः परिमृष्टम् तत् समस्तम् केवलम् रावणस्य हृदयम् अवजगाहे ।

Summary AI At the end of the night, the darkness that was swept away from every direction by the lamp-brooms held in the hands of the courtesans seemed to enter and settle entirely within the heart of Rāvaṇa.

सारांश AI रात्रि के अंत में दासियों द्वारा बुहारा गया अंधकार मानो संपूर्ण जगत से मिटकर केवल रावण के पापी हृदय में ही समा गया था।

पदच्छेदः AI

रजनिचरमभागे	रजनि–चरम–भाग (७.१)	At the end of the night
वारसीमन्तिनीनां	वार–सीमन्तिनी (६.३)	of the courtesans
करतलकलिताभिः	कर–तल–कलित (३.३)	held in the palms of their hands
दीपिकामार्जनीभिः	दीपिका–मार्जनी (३.३)	by the lamp-brooms
दिशि	दिश् (७.१)	in direction
दिशि	दिश् (७.१)	after direction
परिमृष्टं	परिमृष्ट (परि√मृज्+क्त, १.१)	was swept away
यत्	यद् (१.१)	which
तमः	तमस् (१.१)	darkness
तत्	तद् (१.१)	that
समस्तं	समस्त (१.१)	entire
हृदयम्	हृदय (२.१)	the heart
अवजगाहे	अवजगाहे (अव√गाह् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	entered
केवलम्	केवलम्	only
रावणस्य	रावण (६.१)	of Rāvaṇa

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
र	ज	नि	च	र	म	भा	गे	वा	र	सी	म	न्ति	नी	नां
क	र	त	ल	क	लि	ता	भि	र्दी	पि	का	मा	र्ज	नी	भिः
दि	शि	दि	शि	प	रि	मृ	ष्टं	य	त्त	म	स्त	त्स	म	स्तं
हृ	द	य	म	व	ज	गा	हे	के	व	लं	रा	व	ण	स्य
न			न			म			य			य

Other texts to read

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect