ज्योत्स्नां विनापि निवसेन्निशि शीतभानु-
श्छायां विनापि विलसेद्दिवसेश्वरोऽपि ।
एनां विना रघुपतिः परिगृह्य धैर्यं
सप्राण एव वसतीति विचित्रमेतत् ॥
ज्योत्स्नां विनापि निवसेन्निशि शीतभानु-
श्छायां विनापि विलसेद्दिवसेश्वरोऽपि ।
एनां विना रघुपतिः परिगृह्य धैर्यं
सप्राण एव वसतीति विचित्रमेतत् ॥
श्छायां विनापि विलसेद्दिवसेश्वरोऽपि ।
एनां विना रघुपतिः परिगृह्य धैर्यं
सप्राण एव वसतीति विचित्रमेतत् ॥
अन्वयः
AI
शीत-भानुः निशि ज्योत्स्नाम् विना अपि निवसेत्, दिवस-ईश्वरः अपि छायाम् विना विलिसेत्, (परन्तु) रघुपतिः एनाम् विना धैर्यम् परिगृह्य स-प्राणः एव वसति इति एतत् विचित्रम् ।
Summary
AI
The moon might exist at night without moonlight, and the sun might shine without shade, but it is truly miraculous that the Lord of the Raghus continues to live, holding onto courage even without her.
सारांश
AI
हनुमान को आश्चर्य हुआ कि चंद्रमा चाँदनी के बिना और सूर्य छाया के बिना नहीं रह सकते, फिर श्रीराम सीता के बिना कैसे जीवित हैं।
पदच्छेदः
AI
| ज्योत्स्नां | ज्योत्स्ना (२.१) | moonlight |
| विना | विना | without |
| अपि | अपि | even |
| निवसेत् | निवसेत् (नि√वस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | might exist |
| निशि | निशा (७.१) | at night |
| शीतभानुः | शीत–भानु (१.१) | the moon |
| छायां | छाया (२.१) | shade |
| विना | विना | without |
| अपि | अपि | also |
| विलसेत् | विलसेत् (वि√लस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | might shine |
| दिवसेश्वरः | दिवस–ईश्वर (१.१) | the sun |
| अपि | अपि | also |
| एनां | एतद् (२.१) | her |
| विना | विना | without |
| रघुपतिः | रघु–पति (१.१) | the Lord of the Raghus |
| परिगृह्य | परिगृह्य (परि√ग्रह्+ल्यप्) | holding onto |
| धैर्यं | धैर्य (२.१) | courage |
| सप्राणः | स–प्राण (१.१) | with life |
| एव | एव | still |
| वसति | वसति (√वस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | lives |
| इति | इति | that |
| विचित्रम् | विचित्र (१.१) | is miraculous |
| एतत् | एतद् (१.१) | this |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ज्यो | त्स्नां | वि | ना | पि | नि | व | से | न्नि | शि | शी | त | भा | नु |
| श्छा | यां | वि | ना | पि | वि | ल | से | द्दि | व | से | श्व | रो | ऽपि |
| ए | नां | वि | ना | र | घु | प | तिः | प | रि | गृ | ह्य | धै | र्यं |
| स | प्रा | ण | ए | व | व | स | ती | ति | वि | चि | त्र | मे | तत् |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.