असौ जनकनन्दिनीं तत इतो विचिन्वन्क्षणा-
दशोकवनिकामगादपगतान्यमार्गभ्रमः ।
परामभिलषन्गतिं शमधनो यथा निर्मम-
स्त्रयीमखिलकिल्बिषप्रशमनैकदिव्यौषधिम् ॥

अन्वयः AI ततः इतः जनक-नन्दिनीं विचिन्वन् असौ अपगत-अन्य-मार्ग-भ्रमः (सन्) क्षणात् अशोक-वनिकाम् अगाद्, यथा पराम् गतिम् अभिलषन् निर्ममः शम-धनः अखिल-किल्बिष-प्रशमन-एक-दिव्य-औषधिम् त्रयीम् (गच्छति) ।

Summary AI Searching for the daughter of Janaka here and there, Hanūmān—freed from the confusion of other paths—reached the Aśoka grove in an instant, just as a self-controlled ascetic, desiring the supreme goal and devoid of possessiveness, attains the three Vedas, the sole divine medicine for quenching all sins.

सारांश AI सीता को खोजते हुए हनुमान अंततः अशोक वाटिका पहुँचे, जैसे कोई मुमुक्षु साधक समस्त पापों का नाश करने वाली दिव्य वेदमयी विद्या को प्राप्त कर लेता है।

पदच्छेदः AI

असौ	अदस् (१.१)	He
जनकनन्दिनीं	जनक–नन्दिनी (२.१)	the daughter of Janaka
ततः	ततः (√तद्+तसिल्)	here
इतः	इतः (√इदम्+तसिल्)	and there
विचिन्वन्	विचिन्वत् (वि√चि+शतृ, १.१)	searching for
क्षणात्	क्षण (५.१)	in an instant
अशोकवनिकाम्	अशोक–वनिका (२.१)	the Aśoka grove
अगात्	अगात् (√इ कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	reached
अपगतान्यमार्गभ्रमः	अपगत–अन्य–मार्ग–भ्रम (१.१)	freed from the confusion of other paths
पराम्	परा (२.१)	the supreme
अभिलषन्	अभिलषत् (अभि√लष्+शतृ, १.१)	desiring
गतिं	गति (२.१)	goal
शमधनः	शम–धन (१.१)	one whose wealth is tranquility
यथा	यथा	just as
निर्ममः	निर्मम (१.१)	one devoid of possessiveness
त्रयीम्	त्रयी (२.१)	the three Vedas
अखिलकिल्बिषप्रशमनैकदिव्यौषधिम्	अखिल–किल्बिष–प्रशमन–एक–दिव्य–ओषधि (२.१)	the sole divine medicine for quenching all sins

छन्दः पृथ्वी [१७: जसजसयलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
अ	सौ	ज	न	क	न	न्दि	नीं	त	त	इ	तो	वि	चि	न्व	न्क्ष	णा
द	शो	क	व	नि	का	म	गा	द	प	ग	ता	न्य	मा	र्ग	भ्र	मः
प	रा	म	भि	ल	ष	न्ग	तिं	श	म	ध	नो	य	था	नि	र्म	म
स्त्र	यी	म	खि	ल	कि	ल्बि	ष	प्र	श	म	नै	क	दि	व्यौ	ष	धिम्
ज			स			ज			स			य			ल	ग

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

हितोपदेशः नारायणपण्डितः

About

Resources

Connect