ततो हनूमान्दशकण्ठनीतां
सीतां विचेतुं पथि चारणानाम् ।
महेन्द्रशैलस्य खगेन्द्रवेगः
प्रस्थादुदस्थात्प्रथमानवेगः ॥

अन्वयः AI ततः खगेन्द्र-वेगः (हनूमान्) दशकण्ठ-नीतां सीतां विचेतुं चाराणानां पथि प्रथमान-वेगः (सन्) महेन्द्र-शैलस्य प्रस्थात् उदस्थात् ।
Summary AI Then, Hanūmān, possessing the speed of Garuḍa and unparalleled momentum, rose from the peak of Mount Mahendra into the path of the celestial singers (Cāraṇas) to search for Sītā, who had been carried away by Rāvaṇa.
सारांश AI गरुड़ के समान वेगवान हनुमान रावण द्वारा अपहृत सीता की खोज के लिए आकाश मार्ग से महेन्द्र पर्वत के शिखर से उछले।
पदच्छेदः AI
ततःततः (√तद्+तसिल्) Then
हनूमान्हनुमत् (१.१) Hanuman
दशकण्ठनीताम्दशकण्ठ–नीता (√नी+क्त), २.१ who was carried away by the ten-necked one (Rāvaṇa)
सीताम्सीता (२.१) Sītā
विचेतुम्विचेतुम् (वि√चि+तुमुन्) to search for
पथिपथिन् (७.१) in the path
चारणानाम्चारण (६.३) of the celestial singers
महेन्द्रशैलस्यमहेन्द्र–शैल (६.१) of Mount Mahendra
खगेन्द्रवेगःखग–इन्द्र–वेग (१.१) possessing the speed of the king of birds
प्रस्थात्प्रस्थ (५.१) from the peak
उदस्थात्उदस्थात् (उद्√स्था कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) rose up
प्रथमानवेगःप्रथमान–वेग (१.१) with unparalleled momentum
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११
त तो ह नू मा न्द श क ण्ठ नी तां
सी तां वि चे तुं प थि चा र णा नाम्
म हे न्द्र शै ल स्य ख गे न्द्र वे गः
प्र स्था दु द स्था त्प्र थ मा न वे गः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.