ततस्तस्योपान्ते जनकयजनाधीनजननां
ववन्दे वैदेहीं रजनीकररेखामिव नवाम् ।
अरण्यानां पुण्यात्पदकमलमुद्रापरिचया-
दयोध्यासध्रिचीमविकलमवस्थां विदधतीम् ॥

अन्वयः AI ततः (सः) तस्य उपान्ते जनक-यजन-अधीन-जननाम् अरण्यानाम् पुण्यात् पद-कमल-मुद्रा-परिचयात् अयोध्या-सध्रिचीम् अवस्थाम् अविकलम् विदधतीम् नवाम् रजनी-कर-रेखाम् इव वैदेहीम् ववन्दे ।

Summary AI Bharata bowed to Sītā, who appeared like a new crescent moon. Her lotus-like footprints sanctified the forest, making it indistinguishable from the splendor of Ayodhyā.

सारांश AI उन्होंने माता सीता को प्रणाम किया, जिनकी उपस्थिति ने तपोवन को भी अयोध्या जैसी पावन शोभा और पहचान प्रदान कर दी थी।

पदच्छेदः AI

ततः	ततः	then
तस्य	तद् (६.१)	his
उपान्ते	उपान्त (७.१)	near
जनकयजनाधीनजननां	जनक–यजन–अधीन–जनन (२.१)	she whose birth was dependent on Janaka's sacrifice
ववन्दे	ववन्दे (√वन्द् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	he bowed
वैदेहीं	वैदेही (२.१)	to Vaidehi (Sita)
रजनीकररेखाम्	रजनी–कर (√कृ)–रेखा (२.१)	the crescent of the moon
इव	इव	like
नवाम्	नव (२.१)	a new
अरण्यानां	अरण्य (६.३)	of the forests
पुण्यात्	पुण्य (५.१)	due to merit
पदकमलमुद्रापरिचयात्	पद–कमल–मुद्रा–परिचय (५.१)	from the contact with the imprints of her lotus-feet
अयोध्यासद्रीचीम्	अयोध्या–सध्रीची (२.१)	equal to Ayodhya
अविकलम्	अविकल (२.१)	undiminished
अवस्थां	अवस्था (२.१)	state
विदधतीम्	विदधती (वि√धा+शतृ+ङीप्), २.१	making

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
त	त	स्त	स्यो	पा	न्ते	ज	न	क	य	ज	ना	धी	न	ज	न	नां
व	व	न्दे	वै	दे	हीं	र	ज	नी	क	र	रे	खा	मि	व	न	वाम्
अ	र	ण्या	नां	पु	ण्या	त्प	द	क	म	ल	मु	द्रा	प	रि	च	या
द	यो	ध्या	स	ध्रि	ची	म	वि	क	ल	म	व	स्थां	वि	द	ध	तीम्

Other texts to read

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

हितोपदेशः नारायणपण्डितः

About

Resources

Connect