अनुपधि रचयित्वा सत्पथे पांशुलत्वं
सुजननयनसौख्यप्रातिकूल्यं च कृत्वा ।
नरपतिगृहमध्यात्तूर्णमुद्घूर्णमाना
कुटिलगतिरुदस्थान्मन्थरा नाम वात्या ॥

अन्वयः AI अनुपधि सत्-पथे पांशुलत्वम् रचयित्वा सु-जन-नयन-सौख्य-प्रातिकूल्यम् च कृत्वा नर-पति-गृह-मध्यात् तूर्णम् उद्घूर्णमाना कुटिल-गतिः मन्थरा नाम वात्या उदस्थात् ।
Summary AI Like a whirlwind, Mantharā stirred up dust on the path of righteousness and caused distress to the eyes of good people, rising swiftly from the palace with her crooked gait.
सारांश AI कुटिल मंथरा रूपी आंधी ने राजमहल में मर्यादाओं को धूल-धूसरित कर सज्जनों के सुख में भारी विघ्न डाल दिया।
पदच्छेदः AI
अनुपधिअनुपधि deceitfully
रचयित्वारचयित्वा (√रच+क्त्वा) having created
सत्पथेसत्–पथ (७.१) on the path of the good
पांशुलत्वम्पांशुलत्व (२.१) dirtiness
सुजननयनसौख्यप्रातिकूल्यम्सु–जन–नयन–सौख्य–प्रातिकूल्य (२.१) adversity to the happiness of the eyes of good people
चच and
कृत्वाकृत्वा (√कृ+क्त्वा) having done
नरपतिगृहमध्यात्नर–पति–गृह–मध्य (५.१) from the middle of the king's palace
तूर्णम्तूर्ण (२.१) swiftly
उद्घूर्णमानाउद्घूर्णमान (उद्√घूर्ण्+शानच्, १.१) spinning
कुटिलगतिःकुटिल–गति (१.१) she of crooked gait
उदस्थात्उदस्थात् (उद्√स्था कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) arose
मन्थरामन्थरा (१.१) Manthara
नामनाम by name
वात्यावात्या (१.१) a whirlwind
छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४ १५
अ नु प धि र च यि त्वा स त्प थे पां शु ल त्वं
सु ज न न य न सौ ख्य प्रा ति कू ल्यं च कृ त्वा
न र प ति गृ ह म ध्या त्तू र्ण मु द्घू र्ण मा ना
कु टि ल ग ति रु द स्था न्म न्थ रा ना म वा त्या
न न म य य
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.