स पितरमनवेक्ष तत्र मातुः सदनगतः प्रणिपत्य तामपृच्छत् । क्वनु मम गतवान्पितेति सैषा परुषतरं भरताय वाचमुचे ॥
स पितरमनवेक्ष तत्र मातुः सदनगतः प्रणिपत्य तामपृच्छत् । क्वनु मम गतवान्पितेति सैषा परुषतरं भरताय वाचमुचे ॥
अन्वयः
AI
सः तत्र पितरम् अनवेक्ष्य मातुः सदन-गतः (सन्) ताम् प्रणिपत्य अपृच्छत् - मम पिता क्व नु गतः इति । सा एषा भरताय परुष-तरम् वाचम् ऊचे ।
Summary
AI
Not finding his father, Bharata went to his mother's palace. He bowed to Kaikeyī and asked where his father had gone. In response, she spoke extremely harsh words to him.
सारांश
AI
पिता को न पाकर भरत माता कैकेयी के पास पहुंचे, जहां उन्हें माता के अत्यंत कठोर वचन सुनने को मिले।
पदच्छेदः
AI
| सः | तद् (१.१) | he |
| पितरम् | पितृ (२.१) | father |
| अनवेक्ष्य | अनवेक्ष्य (अनु+अव√ईक्ष्+ल्यप्) | not seeing |
| तत्र | तत्र | there |
| मातुः | मातृ (६.१) | of his mother |
| सदनगतः | सदन–गत (√गम्+क्त, १.१) | having gone to the abode |
| प्रणिपत्य | प्रणिपत्य (प्र+नि√पत्+ल्यप्) | having bowed down |
| ताम् | तद् (२.१) | to her |
| अपृच्छत् | अपृच्छत् (√प्रच्छ् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | asked |
| क्व | क्व | where |
| नु | नु | indeed |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| गतवान् | गतवत् (√गम्+क्तवतु, १.१) | has gone |
| पिता | पितृ (१.१) | father |
| इति | इति | thus |
| सा | तद् (१.१) | she |
| एषा | एतद् (१.१) | this one |
| परुषतरम् | परुषतर (२.१) | very harsh |
| भरताय | भरत (४.१) | to Bharata |
| वाचम् | वाच् (२.१) | words |
| ऊचे | ऊचे (√वच् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | spoke |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.