देवे स्थितेऽपि तनयं तवरामभद्रं
लोकः स्वयं भजतु नाम किमत्र चित्रम् ।
चन्द्रं विना यदुपलम्भनहेतुभूतं
क्षीरोदमाश्रयति किं तृषितश्चकोरः ॥

अन्वयः AI देवे स्थिते अपि लोकः तव तनयं रामभद्रं स्वयं भजतु नाम, अत्र किम् चित्रम् ? तृषितः चकोरः चन्द्रं विना यद्-उपलम्भन-हेतु-भूतं क्षीरोदम् आश्रयति किम् ?

Summary AI Even while the King is present, let the people personally serve your son Rāmabhadra; what is the wonder in this? Does a thirsty Cakora bird ever seek the Milk Ocean, which is the source of the moon, instead of the Moon itself?

सारांश AI महाराज दशरथ के रहते हुए भी यदि प्रजा राम की शरण में जाना चाहती है, तो इसमें क्या आश्चर्य है? क्या प्यासा चकोर पक्षी चंद्रमा के बिना उसे उत्पन्न करने वाले क्षीर सागर की शरण नहीं लेता?

पदच्छेदः AI

देवे	देव (७.१)	While the King
स्थिते	स्थित (√स्था+क्त, ७.१)	is present
अपि	अपि	even
तनयं	तनय (२.१)	son
तव	युष्मद् (६.१)	your
रामभद्रं	रामभद्र (२.१)	Rāmabhadra
लोकः	लोक (१.१)	the people
स्वयं	स्वयम्	personally
भजतु	भजतु (√भज् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	let serve
नाम	नाम	indeed
किम्	किम् (१.१)	what
अत्र	अत्र	in this
चित्रम्	चित्र (१.१)	wonder
चन्द्रं	चन्द्र (२.१)	the Moon
विना	विना	instead of
यदुपलम्भनहेतुभूतं	यद्–उपलम्भन–हेतु–भूत (२.१)	which is the source of its appearance
क्षीरोदम्	क्षीरोद (२.१)	the Milk Ocean
आश्रयति	आश्रयति (आ√श्रि कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	does seek
किम्	किम्	(question)
तृषितः	तृषित (√तृष्+क्त), १.१	thirsty
चकोरः	चकोर (१.१)	a Cakora bird

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
दे	वे	स्थि	ते	ऽपि	त	न	यं	त	व	रा	म	भ	द्रं
लो	कः	स्व	यं	भ	ज	तु	ना	म	कि	म	त्र	चि	त्रम्
च	न्द्रं	वि	ना	य	दु	प	ल	म्भ	न	हे	तु	भू	तं
क्षी	रो	द	मा	श्र	य	ति	किं	तृ	षि	त	श्च	को	रः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect