तस्या विदेहदुहितुः पदयोर्नखेषु
लाक्षां विनाप्यरुणिमा सहसा बभूव ।
वन्ये पथि प्रियतमेन सह ब्रजन्त्या
वैवर्ण्यमाविरभवन्न कदापि वक्त्रे ॥

अन्वयः AI तस्याः विदेहदुहितुः पदयोः नखेषु लाक्षां विना अपि अरुणिमा सहसा बभूव; वन्ये पथि प्रियतमेन सह व्रजन्त्याः (तस्याः) वक्त्रे कदापि वैवर्ण्यं न आविर्अभवन।

Summary AI A natural redness appeared on Sītā's toenails even without lac-dye; as she walked the forest paths with her beloved Rāma, her face never showed any signs of paleness or distress.

सारांश AI वन मार्ग पर अपने प्रियतम के साथ चलते हुए सीता के चरणों में बिना महावर के ही लालिमा छाई रही और उनके मुख की कांति कभी फीकी नहीं पड़ी।

पदच्छेदः AI

तस्याः	तद् (६.१)	her
विदेहदुहितुः	विदेह–दुहितृ (६.१)	of the daughter of Videha
पदयोः	पद (७.२)	on the two feet
नखेषु	नख (७.३)	on the nails
लाक्षाम्	लाक्षा (२.१)	lac-dye
विना	विना	without
अपि	अपि	even
अरुणिमा	अरुणिमन् (१.१)	redness
सहसा	सहसा	naturally
बभूव	बभूव (√भू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	appeared
वन्ये	वन्य (७.१)	in the forest
पथि	पथिन् (७.१)	on the path
प्रियतमेन	प्रियतम (३.१)	with the most beloved
सह	सह	with
व्रजन्त्याः	व्रजन्त् (√व्रज्+शतृ), ६.१	of her who was walking
वैवर्ण्यम्	वैवर्ण्य (१.१)	paleness
आविः	आविस्	manifest
अभवत्	अभवत् (√भू कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	became
न	न	not
कदापि	कदापि	ever
वक्त्रे	वक्त्र (७.१)	on the face

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
त	स्या	वि	दे	ह	दु	हि	तुः	प	द	यो	र्न	खे	षु
ला	क्षां	वि	ना	प्य	रु	णि	मा	स	ह	सा	ब	भू	व
व	न्ये	प	थि	प्रि	य	त	मे	न	स	ह	ब्र	ज	न्त्या
वै	व	र्ण्य	मा	वि	र	भ	व	न्न	क	दा	पि	व	क्त्रे
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

हितोपदेशः नारायणपण्डितः

कथासरित्सागरः सोमदेवः

About

Resources

Connect