सेवारसानुगतपौरमनोरथस्य
दूरे रथस्य च सुतौ तव वर्तमानौ ।
भूत्वा विदेहदुहितुर्नवसौविदल्लौ
भागीरथीतटवने पथिकावभूताम् ॥

अन्वयः AI सेवारसानुगत-पौर-मनोरथस्य रथस्य च दूरे (स्थिते) तव सुतौ विदेहदुहितुः नव-सौविदल्लौ भूत्वा भागीरथी-तट-वने पथिकौ अभूताम्।
Summary AI Far from the chariot and the devoted citizens, your two sons, Rāma and Lakṣmaṇa, became the new guardians of Sītā, wandering as simple travelers in the forests along the banks of the Bhāgīrathī.
सारांश AI सुमंत्र ने राजा को बताया कि आपके पुत्र अब रथ से दूर गंगा तट के वनों में सीता के रक्षक बनकर साधारण पथिकों की भाँति रह रहे हैं।
पदच्छेदः AI
सेवारसानुगतपौरमनोरथस्यसेवा–रस–अनुगत (अनु√गम्+क्त)–पौर–मनोरथ (६.१) of the desire of the citizens who followed out of devotion
दूरेदूर (७.१) far away
रथस्यरथ (६.१) of the chariot
चच and
सुतौसुत (१.२) the two sons
तवयुष्मद् (६.१) your
वर्तमानौवर्तमान (√वृत्+शानच्, १.२) being
भूत्वाभूत्वा (√भू+क्त्वा) having become
विदेहदुहितुःविदेह–दुहितृ (६.१) of the daughter of Videha
नवसौविदल्लौनव–सौविदल्ल (१.२) the two new guards
भागीरथीतटवनेभागीरथी–तट–वन (७.१) in the forest on the bank of the Bhagirathi
पथिकौपथिक (१.२) the two travelers
अभूताम्अभूताम् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. द्वि.) became
छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४
से वा र सा नु ग त पौ र म नो र थ स्य
दू रे र थ स्य च सु तौ त व व र्त मा नौ
भू त्वा वि दे ह दु हि तु र्न व सौ वि द ल्लौ
भा गी र थी त ट व ने प थि का व भू ताम्
त भ ज ज ग ग
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.