प्रारब्धयात्रस्य रघूद्वहस्य
प्रागेव सीता रथमारुरोह ।
आनीलरथ्यं रथमारुरुक्षो-
रह्नां प्रभोरग्रसरी प्रभेव ॥
प्रारब्धयात्रस्य रघूद्वहस्य
प्रागेव सीता रथमारुरोह ।
आनीलरथ्यं रथमारुरुक्षो-
रह्नां प्रभोरग्रसरी प्रभेव ॥
प्रागेव सीता रथमारुरोह ।
आनीलरथ्यं रथमारुरुक्षो-
रह्नां प्रभोरग्रसरी प्रभेव ॥
अन्वयः
AI
प्रारब्धयात्रस्य रघूद्वहस्य प्राक् एव सीता रथम् आरुरोह; (यथा) अह्नाम् प्रभोः (सूर्यस्य) रथम् आरुरुक्षोः आनीलरथ्यम् (तमः) अग्रसरी प्रभा (आरुरोह) इव।
Summary
AI
Even before Rāma commenced his journey, Sītā ascended the chariot; she appeared like the morning radiance that precedes the Sun, the lord of the day, as he prepares to mount his chariot and dispel the deep blue darkness of night.
सारांश
AI
वन यात्रा के लिए प्रस्थान करते समय श्री राम से पहले ही सीता रथ पर आरूढ़ हो गईं, ठीक वैसे ही जैसे सूर्य के उदय होने से पहले उसकी प्रभा प्रकट हो जाती है।
पदच्छेदः
AI
| प्रारब्धयात्रस्य | प्रारब्ध (प्र+आ√रभ्+क्त)–यात्रा (६.१) | of him whose journey was begun |
| रघूद्वहस्य | रघु–उद्वह (६.१) | of the best of Raghus |
| प्राक् | प्राच् | before |
| एव | एव | even |
| सीता | सीता (१.१) | Sita |
| रथम् | रथ (२.१) | the chariot |
| आरुरोह | आरुरोह (आ√रुह् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | ascended |
| आनीलरथ्यम् | आनील–रथ्या (२.१) | the deep blue darkness |
| रथम् | रथ (२.१) | the chariot |
| आरुरुक्षोः | आरुरुक्षु (आ√रुह्+सन्+उ, ६.१) | of one who wishes to ascend |
| अह्नाम् | अहन् (६.३) | of the days |
| प्रभोः | प्रभु (६.१) | of the lord |
| अग्रसरी | अग्र–अग्रसरिन् (√सृ+इनि), १.१ | one who goes before |
| प्रभा | प्रभा (१.१) | the radiance |
| इव | इव | like |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्रा | र | ब्ध | या | त्र | स्य | र | घू | द्व | ह | स्य |
| प्रा | गे | व | सी | ता | र | थ | मा | रु | रो | ह |
| आ | नी | ल | र | थ्यं | र | थ | मा | रु | रु | क्षो |
| र | ह्नां | प्र | भो | र | ग्र | स | री | प्र | भे | व |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.