आनन्दवाष्पविसरो वदने प्रजाना-
माविर्बभूव मकरन्द इवारविन्दे ।
रामस्य कान्तिमभिषेकदिने भवित्रिं
प्रक्षाल्य चक्षुरिव वीक्षितुमादरेण ॥
आनन्दवाष्पविसरो वदने प्रजाना-
माविर्बभूव मकरन्द इवारविन्दे ।
रामस्य कान्तिमभिषेकदिने भवित्रिं
प्रक्षाल्य चक्षुरिव वीक्षितुमादरेण ॥
माविर्बभूव मकरन्द इवारविन्दे ।
रामस्य कान्तिमभिषेकदिने भवित्रिं
प्रक्षाल्य चक्षुरिव वीक्षितुमादरेण ॥
अन्वयः
AI
प्रजानां वदने आनन्द-बाष्प-विसरः अरविन्दे मकरन्दः इव आविर्बभूव, (सः) आ-दरेण रामस्य भवित्रिं कान्तिम् अभिषेक-दिने वीक्षितुं चक्षुः प्रक्षाल्य इव (आसीत्) ।
Summary
AI
A flood of tears of joy appeared on the faces of the subjects like nectar in a lotus. It was as if they were washing their eyes with devotion to behold the future splendor of Rāma on the day of his coronation.
सारांश
AI
प्रजा के मुखों पर आनंद के आँसू ऐसे छलक आए जैसे कमलों में मकरंद हो, मानो वे श्रीराम के होने वाले राज्याभिषेक की कांति को आदरपूर्वक देखने के लिए अपनी आँखों को धो रहे हों।
पदच्छेदः
AI
| आनन्दबाष्पविसरः | आनन्द–बाष्प–विसर (१.१) | A flood of tears of joy |
| वदने | वदन (७.१) | on the faces |
| प्रजानाम् | प्रजा (६.३) | of the subjects |
| आविर्बभूव | आविर्बभूव (आविस्√भू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | appeared |
| मकरन्दः | मकरन्द (१.१) | nectar |
| इव | इव | like |
| अरविन्दे | अरविन्द (७.१) | in a lotus |
| रामस्य | राम (६.१) | of Rāma |
| कान्तिम् | कान्ति (२.१) | the splendor |
| अभिषेकदिने | अभिषेक–दिन (७.१) | on the day of his coronation |
| भवित्रिम् | भवितृ (√भू+तृच्, २.१) | future |
| प्रक्षाल्य | प्रक्षाल्य (प्र√क्षल्+ल्यप्) | having washed |
| चक्षुः | चक्षुस् (२.१) | their eyes |
| इव | इव | as if |
| वीक्षितुम् | वीक्षितुम् (वि√ईक्ष्+तुमुन्) | to behold |
| आदरेण | आदर (३.१) | with devotion |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | न | न्द | वा | ष्प | वि | स | रो | व | द | ने | प्र | जा | ना |
| मा | वि | र्ब | भू | व | म | क | र | न्द | इ | वा | र | वि | न्दे |
| रा | म | स्य | का | न्ति | म | भि | षे | क | दि | ने | भ | वि | त्रिं |
| प्र | क्षा | ल्य | च | क्षु | रि | व | वी | क्षि | तु | मा | द | रे | ण |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.