रेखारथाङ्गसरसीरुहशङ्खचिह्ने
क्षेमकरे तवकरे जगतां त्रयाणाम् ।
कान्तारकन्दखननं रचयति नून-
मावद्धवान्प्रतिसरं भगवान्वशिष्ठः ॥

अन्वयः AI रेखा-रथ-अङ्ग-सरसीरुह-शङ्ख-चिह्ने जगताम् त्रयाणाम् क्षेम-करे तव करे भगवान् वशिष्ठः प्रतिसरम् आवद्धवान्, (सः) नूनम् कान्तार-कन्द-खननम् रचयति।

Summary AI On your hand, marked with the chariot-wheel, lotus, and conch, which brings welfare to the three worlds, Sage Vasiṣṭha bound the protective thread. Now, indeed, that same hand must dig for tubers in the forest.

सारांश AI शंख-चक्र के चिह्नों वाले आपके कल्याणकारी हाथों में वशिष्ठ जी ने जो रक्षा-सूत्र बाँधा था, वह निश्चित ही वन में कंद-मूल खोदने के लिए ही था।

पदच्छेदः AI

रेखा-रथ-अङ्ग-सरसीरुह-शङ्ख-चिह्ने	रेखा–रथ–अङ्ग–सरसीरुह–शङ्ख–चिह्न (७.१)	on (the hand) marked with the lines of a chariot-wheel, lotus, and conch
जगताम्	जगत् (६.३)	of the worlds
त्रयाणाम्	त्रि (६.३)	three
क्षेम-करे	क्षेम–कर (७.१)	which brings welfare
तव	युष्मद् (६.१)	your
करे	कर (७.१)	on the hand
भगवान्	भगवत् (१.१)	the venerable
वशिष्ठः	वशिष्ठ (१.१)	Vashishtha
प्रतिसरम्	प्रतिसर (२.१)	the protective thread
आवद्धवान्	आवद्धवत् (आ√बन्ध्+क्तवतु), १.१	bound
नूनम्	नूनम्	Indeed
कान्तार-कन्द-खननम्	कान्तार–कन्द–खनन (२.१)	the digging of tubers in the forest
रचयति	रचयति (√रच +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	must perform

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
रे	खा	र	था	ङ्ग	स	र	सी	रु	ह	श	ङ्ख	चि	ह्ने
क्षे	म	क	रे	त	व	क	रे	ज	ग	तां	त्र	या	णाम्
का	न्ता	र	क	न्द	ख	न	नं	र	च	य	ति	नू	न
मा	व	द्ध	वा	न्प्र	ति	स	रं	भ	ग	वा	न्व	शि	ष्ठः

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

हितोपदेशः नारायणपण्डितः

About

Resources

Connect