वासस्त्वचां भवतु किञ्चन तारवीणां
छायाद्रुमाश्च भवनानि भवन्तु धन्याः ।
कैकेयि तस्य शयनानि कथं भवेयु-
स्त्वच्चेतसोऽपि कठिनानि शिलातलानि ॥

अन्वयः AI तारवीणाम् त्वचाम् वासः किञ्चन भवतु, धन्याः छाया-द्रुमाः च भवनानि भवन्तु; (हे) कैकेयि! तस्य त्वत्-चेतसः अपि कठिनानि शिला-तलानि शयनानि कथम् भवेयुः?

Summary AI Let garments be made of tree bark, and let the blessed shade-giving trees serve as his dwellings. But O Kaikeyī, how can the rocky ground, which is even harder than your heart, serve as his bed?

सारांश AI हे कैकेयी! राम के लिए वल्कल वस्त्र और वन के वृक्ष घर बन जाएँ, यह तो संभव है; किंतु तुम्हारे हृदय से भी कठोर पत्थरों पर वह कैसे सोएगा?

पदच्छेदः AI

तारवीणाम्	तारवीण (६.३)	of trees
त्वचाम्	त्वच् (१.३)	barks
वासः	वासस् (१.१)	clothing
किञ्चन	किञ्चन	some
भवतु	भवतु (√भू कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	let it be
धन्याः	धन्य (१.३)	blessed
छाया-द्रुमाः	छाया–द्रुम (१.३)	shade-giving trees
च	च	and
भवनानि	भवन (१.३)	dwellings
भवन्तु	भवन्तु (√भू कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	let them be
कैकेयि	कैकेयी (८.१)	O Kaikeyi
तस्य	तद् (६.१)	his
त्वत्-चेतसः	युष्मद्–चेतस् (५.१)	than your heart
अपि	अपि	even
कठिनानि	कठिन (१.३)	hard
शिला-तलानि	शिला–तल (१.३)	rock surfaces
शयनानि	शयन (१.३)	beds
कथम्	कथम्	how
भवेयुः	भवेयुः (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	can they be

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
वा	स	स्त्व	चां	भ	व	तु	कि	ञ्च	न	ता	र	वी	णां
छा	या	द्रु	मा	श्च	भ	व	ना	नि	भ	व	न्तु	ध	न्याः
कै	के	यि	त	स्य	श	य	ना	नि	क	थं	भ	वे	यु
स्त्व	च्चे	त	सो	ऽपि	क	ठि	ना	नि	शि	ला	त	ला	नि
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect