अभ्यर्च्य कस्मैचिदुपाश्रिताय
वितीर्य विप्राय विलोचने स्वे ।
आपूरयत्कश्चिदलर्कसंज्ञः
प्राज्ञः प्रतिज्ञा प्रथितप्रभावः ॥
अभ्यर्च्य कस्मैचिदुपाश्रिताय
वितीर्य विप्राय विलोचने स्वे ।
आपूरयत्कश्चिदलर्कसंज्ञः
प्राज्ञः प्रतिज्ञा प्रथितप्रभावः ॥
वितीर्य विप्राय विलोचने स्वे ।
आपूरयत्कश्चिदलर्कसंज्ञः
प्राज्ञः प्रतिज्ञा प्रथितप्रभावः ॥
अन्वयः
AI
प्रथित-प्रभावः प्रतिज्ञा-प्राज्ञः अलर्क-संज्ञः कश्चित् उपाश्रिताय कस्मैचित् अभ्यर्च्य स्वे विलोचने वितीर्य (प्रतिज्ञाम्) आपूरयत् ।
Summary
AI
A certain wise man named Alarka, of celebrated power and skilled in promises, fulfilled his vow by worshipping and giving away his own eyes to a person who had sought refuge with him.
सारांश
AI
राजा अलर्क जैसे बुद्धिमान और यशस्वी नरेश ने भी अपनी प्रतिज्ञा को पूरा करने के लिए याचक को अपनी दोनों आँखें दान कर दी थीं।
पदच्छेदः
AI
| अभ्यर्च्य | अभ्यर्च्य (अभि√अर्च्+ल्यप्) | having worshipped |
| कस्मैचित् | कश्चित् (४.१) | to a certain |
| उपाश्रिताय | उपाश्रित (उप+आ√श्रि+क्त, ४.१) | person who had sought refuge |
| वितीर्य | वितीर्य (वि√तॄ+ल्यप्) | and giving away |
| विप्राय | विप्र (४.१) | to a Brahmin |
| विलोचने | विलोचन (२.२) | his two eyes |
| स्वे | स्व (२.२) | his own |
| आपूरयत् | आपूरयत् (आ√पॄ +णिच् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | fulfilled |
| कश्चित् | कश्चित् (१.१) | A certain |
| अलर्कसंज्ञः | अलर्क–संज्ञ (१.१) | named Alarka |
| प्राज्ञः | प्राज्ञ (१.१) | wise man |
| प्रथितप्रभावः | प्रथित–प्रभाव (१.१) | of celebrated power |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | भ्य | र्च्य | क | स्मै | चि | दु | पा | श्रि | ता | य |
| वि | ती | र्य | वि | प्रा | य | वि | लो | च | ने | स्वे |
| आ | पू | र | य | त्क | श्चि | द | ल | र्क | सं | ज्ञः |
| प्रा | ज्ञः | प्र | ति | ज्ञा | प्र | थि | त | प्र | भा | वः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.