तस्मिन् क्षणे वरयुगं चिरतप्तताम्र-
नाराचवाधपरुषं श्रवसी विदार्य ।
सत्यप्रहाणचकितस्य नृपस्य काम-
मूरीचकार हृदये पुटपाकरीतिम् ॥
तस्मिन् क्षणे वरयुगं चिरतप्तताम्र-
नाराचवाधपरुषं श्रवसी विदार्य ।
सत्यप्रहाणचकितस्य नृपस्य काम-
मूरीचकार हृदये पुटपाकरीतिम् ॥
नाराचवाधपरुषं श्रवसी विदार्य ।
सत्यप्रहाणचकितस्य नृपस्य काम-
मूरीचकार हृदये पुटपाकरीतिम् ॥
अन्वयः
AI
तस्मिन् क्षणे वर-युगं चिर-तप्त-ताम्र-नाराच-बाध-परुषं वर-युगं सत्य-प्रहाण-चकितस्य नृपस्य श्रवसी विदार्य हृदये कामं पुट-पाक-रीतिम् ऊरीचकार ।
Summary
AI
At that moment, the pair of boons—harsh like the pain of long-heated copper arrows—pierced the ears of the King, who was terrified of abandoning the truth, and thoroughly adopted the agonizing manner of a vacuum-distillation process within his heart.
सारांश
AI
वे दो वरदान राजा दशरथ के कानों में तपे हुए लोहे के बाणों की तरह चुभे और सत्य के पालन से घबराए राजा के हृदय को पुटपाक की भांति जला दिया।
पदच्छेदः
AI
| तस्मिन् | तद् (७.१) | At that |
| क्षणे | क्षण (७.१) | moment |
| वरयुगं | वर–युग (१.१) | the pair of boons |
| चिरतप्तताम्रनाराचबाधपरुषं | चिर–तप्त–ताम्र–नाराच–बाध–परुष (१.१) | harsh like the pain of long-heated copper arrows |
| श्रवसी | श्रवस् (२.२) | the two ears |
| विदार्य | विदार्य (वि√दृ+णिच्+ल्यप्) | having pierced |
| सत्यप्रहाणचकितस्य | सत्य–प्रहाण–चकित (६.१) | of (him who was) terrified of abandoning the truth |
| नृपस्य | नृप (६.१) | of the King |
| कामम् | कामम् | thoroughly |
| ऊरीचकार | ऊरीचकार (ऊरी√कृ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | adopted |
| हृदये | हृदय (७.१) | within his heart |
| पुटपाकरीतिम् | पुटपाक–रीति (२.१) | the manner of a vacuum-distillation process |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | स्मि | न्क्ष | णे | व | र | यु | गं | चि | र | त | प्त | ता | म्र |
| ना | रा | च | वा | ध | प | रु | षं | श्र | व | सी | वि | दा | र्य |
| स | त्य | प्र | हा | ण | च | कि | त | स्य | नृ | प | स्य | का | म |
| मू | री | च | का | र | हृ | द | ये | पु | ट | पा | क | री | तिम् |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.