अन्वयः
AI
सः पुत्रीयन् स-पत्नीकः शतम् समाः तपः तेपे। प्रीत-मनाः भृगुः तस्मै ददौ दायाद-सम्पदम्।
Summary
AI
Desiring sons, he performed penance along with his wives for a hundred years. Sage Bhṛgu, being pleased, granted him the wealth of progeny.
सारांश
AI
पुत्र प्राप्ति की इच्छा से राजा सगर ने अपनी पत्नियों के साथ सौ वर्षों तक कठिन तपस्या की। उनकी तपस्या से प्रसन्न होकर महर्षि भृगु ने उन्हें वंश-वृद्धि का वरदान दिया।
पदच्छेदः
AI
| सः | तद् (१.१) | He |
| पुत्रीयन् | पुत्रीयत् (√पुत्रीय+शतृ), १.१ | desiring sons |
| सपत्नीकः | सह–पत्नी (१.१) | with his wives |
| शतम् | शत (२.१) | a hundred |
| समाः | समा (२.३) | years |
| तपः | तपस् (२.१) | penance |
| तेपे | तेपे (√तप् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | performed |
| प्रीतमनाः | प्रीत (√प्री+क्त)–मनस् (१.१) | pleased in mind |
| भृगुः | भृगु (१.१) | Bhṛgu |
| तस्मै | तद् (४.१) | to him |
| ददौ | ददौ (√दा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | granted |
| दायादसम्पदम् | दायाद–सम्पद् (२.१) | the wealth of progeny |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | पु | त्री | य | न्स | प | त्नी | क |
| स्त | प | स्ते | पे | स | माः | श | तम् |
| भृ | गुः | प्री | त | म | ना | स्त | स्मै |
| द | दौ | दा | या | द | स | म्प | दम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.