अथ निशिचरमाथाद्वीतवैतानविघ्नः
मुनिरवभृथकृत्यं विश्वहृद्यं समाप्य ।
अमनुत जयलक्ष्म्या राममाजौ समेतं
यजनजनितमूर्त्या योक्तुमव्याजलक्ष्म्या ॥

अन्वयः AI अथ निशिचर-माथात् वीत-वैतान-विघ्नः मुनिः विश्व-हृद्यं अवभृथ-कृत्यं समाप्य आजौ जय-लक्ष्म्या समेतं रामं यजन-जनित-मूर्त्या अव्याज-लक्ष्म्या योक्तुम् अमनुत ॥

Summary AI Having removed the obstacles to the sacrifice by slaying the demons, the Sage Viśvāmitra completed the purifying concluding rites. He then resolved to unite Rāma, who was already crowned with the goddess of victory in battle, with the real Lakṣmī (Sītā) born of the sacrificial ground.

सारांश AI राक्षसों के वध के बाद मुनि विश्वामित्र ने निर्विघ्न यज्ञ संपन्न किया और विजयी श्रीराम को साक्षात् लक्ष्मी स्वरूपा सीता से मिलाने का विचार किया।

पदच्छेदः AI

अथ	अथ	Then
निशिचरमाथात्	निशिचर–माथ (५.१)	from the slaying of the demons
वीतवैतानविघ्नः	वीत–वैतान–विघ्न (१.१)	one whose obstacles to the sacrifice were removed
मुनिः	मुनि (१.१)	the sage
विश्वहृद्यं	विश्व–हृद्य (२.१)	pleasing to all
अवभृथकृत्यं	अवभृथ–कृत्य (२.१)	the concluding sacrificial rites
समाप्य	समाप्य (सम्√आप्+णिच्+ल्यप्)	having completed
आजौ	आजि (७.१)	in battle
जयलक्ष्म्या	जय–लक्ष्मी (३.१)	with the goddess of victory
समेतं	समेत (सम्√इ+क्त), २.१	united
रामं	राम (२.१)	Rāma
यजनजनितमूर्त्या	यजन–जनित–मूर्ति (३.१)	with the one born of sacrifice
अव्याजलक्ष्म्या	अ–व्याज–लक्ष्मी (३.१)	with the real Lakṣmī
योक्तुम्	योक्तु (√युज्+तुमुन्)	to unite
अमनुत	अमनुत (√मन् कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	resolved

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
अ	थ	नि	शि	च	र	मा	था	द्वी	त	वै	ता	न	वि	घ्नः
मु	नि	र	व	भृ	थ	कृ	त्यं	वि	श्व	हृ	द्यं	स	मा	प्य
अ	म	नु	त	ज	य	ल	क्ष्म्या	रा	म	मा	जौ	स	मे	तं
य	ज	न	ज	नि	त	मू	र्त्या	यो	क्तु	म	व्या	ज	ल	क्ष्म्या
न			न			म			य			य

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect