मारीचनीचमतिराहवमारचय्य
क्षिप्तः क्षणेन रघुनायकसायकेन ।
मध्येपयोनिधि भयेन निमग्नमूर्ति-
र्वेषं पुपोष जलमानुषनिर्विशेषम् ॥

अन्वयः AI नीच-मतिः मारीचः आहवं आरचय्य क्षणेन रघु-नायक-सायकेन क्षिप्तः (सन्) भयेन मध्ये-पयोनिधि निमग्न-मूर्तिः जल-मानुष-निर्विशेषं वेषं पुपोष ॥
Summary AI The evil-minded Mārīca, having provoked a fight, was instantly cast away by the arrow of Rāma. Submerged in the middle of the ocean out of fear, he took on an appearance indistinguishable from a merman.
सारांश AI नीच बुद्धि वाले मारीच को श्रीराम के बाण ने क्षण भर में समुद्र के बीच फेंक दिया, जहाँ वह भय के मारे जल में डूबा हुआ किसी जल-मनुष्य के समान प्रतीत होने लगा।
पदच्छेदः AI
नीचमतिःनीच–मति (१.१) evil-minded
मारीचःमारीच (१.१) Mārīca
आहवंआहव (२.१) battle
आरचय्यआरचय्य (आ√रच+णिच्+ल्यप्) having provoked
क्षणेनक्षण (३.१) in a moment
रघुनायकसायकेनरघु–नायक–सायक (३.१) by the arrow of the leader of the Raghus
क्षिप्तःक्षिप्त (√क्षिप्+क्त, १.१) cast away
भयेनभय (३.१) with fear
मध्येपयोनिधिमध्येपयोनिधि in the middle of the ocean
निमग्नमूर्तिःनिमग्न–मूर्ति (१.१) with submerged body
जलमानुषनिर्विशेषंजल–मानुष–निर्विशेष (२.१) indistinguishable from a merman
वेषंवेष (२.१) an appearance
पुपोषपुपोष (√पुष् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) assumed
छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४
मा री च नी च म ति रा ह व मा र च य्य
क्षि प्तः क्ष णे न र घु ना य क सा य के न
म ध्ये प यो नि धि भ ये न नि म ग्न मू र्ति
र्वे षं पु पो ष ज ल मा नु ष नि र्वि शे षम्
त भ ज ज ग ग
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.