इति विविधरसाभिः कौशिकव्याहृताभिः
श्रुतिपथमधुराभिः पावनीभिः कथाभिः ।
गलितगहनकृच्छ्रं गच्छतोर्दाशरथ्योः
समकुचदिव सद्यस्तादृशं मार्गदैर्घ्यम् ॥

अन्वयः AI इति कौशिक-व्याहृताभिः विविध-रसाभिः श्रुति-पथ-मधुराभिः पावनीभिः कथाभिः गच्छतोः दाशरथ्योः गलित-गहन-कृच्छ्रं तादृशं मार्ग-दैर्घ्यं सद्यः समकुचत् इव ॥
Summary AI As the two sons of Daśaratha traveled, listening to the diverse, melodious, and purifying stories told by Viśvāmitra, the great length of the arduous forest path seemed to shrink instantly, making their journey effortless.
सारांश AI विश्वामित्र द्वारा सुनाई गई मधुर और पवित्र कथाओं को सुनते हुए श्रीराम और लक्ष्मण के मार्ग की लंबी दूरी और मार्ग का कष्ट स्वतः ही समाप्त हो गया।
पदच्छेदः AI
इतिइति Thus
कौशिकव्याहृताभिःकौशिक–व्याहृत (३.७) spoken by Viśvāmitra
विविधरसामिःविविध–रस (३.७) of diverse sentiments
श्रुतिपथमधुराभिःश्रुति–पथ–मधुर (३.७) sweet to the ear
पावनीभिःपावनी (३.७) purifying
कथाभिःकथा (३.७) by the stories
गच्छतोःगच्छत् (√गम्+शतृ, ६.२) of the two who were going
दाशरथ्योःदाशरथि (६.२) of the two sons of Daśaratha
गलितगहनकृच्छ्रंगलित–गहन–कृच्छ्र (२.१) making the difficulty of the forest vanish
तादृशंतादृश (१.१) such
मार्गदैर्घ्यम्मार्ग–दैर्घ्य (१.१) length of the path
सद्यःसद्यः instantly
समकुचत्समकुचत् (सम्√कुच् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) shrank
इवइव as if
छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४ १५
इ ति वि वि ध र सा भिः कौ शि क व्या हृ ता भिः
श्रु ति प थ म धु रा भिः पा व नी भिः क था भिः
ग लि त ग ह न कृ च्छ्रं ग च्छ तो र्दा श र थ्योः
स म कु च दि व स द्य स्ता दृ शं मा र्ग दै र्घ्यम्
न न म य य
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.