मन्दमन्दमपयद्वलित्रया
गाधताविषयनाभिगह्वरा ।
कोसलेन्द्रदुहितुः शनैरभूत्
मध्ययष्टिरपि दृष्टिगोचरा ॥

अन्वयः AI मन्द-मन्दम् अपयत्-वलि-त्रया अगाधता-विषय-नाभि-गह्वरा कोसलेन्द्र-दुहितुः मध्य-यष्टिः अपि शनैः दृष्टि-गोचरा अभूत्।

Summary AI The triple folds on the waist of the Kosala princess slowly vanished, her deep navel became shallow, and her slender waist gradually became visible to the eye as her pregnancy progressed.

सारांश AI कौशल्या के उदर की तीन रेखाएं धीरे-धीरे ओझल होने लगीं और नाभि गहरी हो गई, जिससे उनकी सूक्ष्म कमर भी अब स्पष्ट रूप से दिखाई देने लगी।

पदच्छेदः AI

मन्दमन्दम्	मन्दमन्दम्	very slowly
अपयद्वलित्रया	अपयत् (अप√या+शतृ)–वलि–त्रय (१.१)	whose triple fold of skin on the waist was disappearing
अगाधताविषयनाभिगह्वरा	अगाधता–विषय–नाभि–गह्वर (१.१)	whose deep navel was becoming an object of shallowness
कोसलेन्द्रदुहितुः	कोसल–इन्द्र–दुहितृ (६.१)	of the daughter of the king of Kosala
शनैः	शनैस्	slowly
अभूत्	अभूत् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	became
मध्ययष्टिः	मध्य–यष्टि (१.१)	the slender waist
अपि	अपि	also
दृष्टिगोचरा	दृष्टि–गोचर (१.१)	visible to the eye

छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
म	न्द	म	न्द	म	प	य	द्व	लि	त्र	या
गा	ध	ता	वि	ष	य	ना	भि	ग	ह्व	रा
को	स	ले	न्द्र	दु	हि	तुः	श	नै	र	भू
त्म	ध्य	य	ष्टि	र	पि	दृ	ष्टि	गो	च	रा
र			न			र			ल	ग

मन्दमन्दमपयद्वलित्रया
गाधताविषयनाभिगह्वरा ।
कोसलेन्द्रदुहितुः शनैरभूत्
मध्ययष्टिरपि दृष्टिगोचरा ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

हितोपदेशः नारायणपण्डितः

About

Resources

Connect

मन्दमन्दमपयद्वलित्रयागाधताविषयनाभिगह्वरा ।कोसलेन्द्रदुहितुः शनैरभूत्मध्ययष्टिरपि दृष्टिगोचरा ॥

Other texts to read

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

हितोपदेशः नारायणपण्डितः

About

Resources

Connect

मन्दमन्दमपयद्वलित्रया
गाधताविषयनाभिगह्वरा ।
कोसलेन्द्रदुहितुः शनैरभूत्
मध्ययष्टिरपि दृष्टिगोचरा ॥