यद्बाहुराहुरसनायितशस्त्रधाराः
दिक्पालकीर्तिमयचन्द्रमसं ग्रसन्ति ।
यद्वैरिणां रणमुखे शरणप्रदायी
नैवास्ति कश्चिदमुमन्तकमन्तरेण ॥

अन्वयः AI यद्-बाहु-राहु-रसनायित-शस्त्र-धाराः दिक्पाल-कीर्ति-मय-चन्द्रमसं ग्रसन्ति। रण-मुखे अमुम् अन्तकम् अन्तरेण यद्-वैरिणां शरण-प्रदायी कश्चित् न एव अस्ति।

Summary AI The sharp edges of his weapons, acting like the tongues of the Rāhu of his arms, swallow the moon of the fame of the world-guardians (Dikpālas). In the front of battle, there is no one except Death himself who can provide refuge to his enemies.

सारांश AI उसकी भुजाएँ राहू की जिह्वा के समान हैं जो दिक्पालों की कीर्ति रूपी चंद्रमा को ग्रस लेती हैं। युद्ध क्षेत्र में काल के अतिरिक्त उसका सामना करने वाला और कोई नहीं है।

पदच्छेदः AI

यद्बाहुराहुरसनायितशस्त्रधाराः	यद्–बाहु–राहु–रसनायित–शस्त्र–धारा (१.३)	the sharp edges of whose weapons, acting like the tongues of the Rāhu of his arms
दिक्पालकीर्तिमयचन्द्रमसम्	दिक्पाल–कीर्ति–मय–चन्द्रमस् (२.१)	the moon of the fame of the world-guardians
ग्रसन्ति	ग्रसन्ति (√ग्रस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	swallow
यद्वैरिणाम्	यद्–वैरिन् (६.३)	of whose enemies
रणमुखे	रण–मुख (७.१)	in the front of battle
शरणप्रदायी	शरण–प्रदायिन् (१.१)	provider of refuge
न	न	not
एव	एव	indeed
अस्ति	अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is
कश्चित्	कश्चित् (१.१)	anyone
अमुम्	अदस् (२.१)	that
अन्तकम्	अन्तक (२.१)	Death
अन्तरेण	अन्तरेण	except

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
य	द्बा	हु	रा	हु	र	स	ना	यि	त	श	स्त्र	धा	राः
दि	क्पा	ल	की	र्ति	म	य	च	न्द्र	म	सं	ग्र	स	न्ति
य	द्वै	रि	णां	र	ण	मु	खे	श	र	ण	प्र	दा	यी
नै	वा	स्ति	क	श्चि	द	मु	म	न्त	क	म	न्त	रे	ण
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect