लज्जावशादविशदस्मरविक्रियाभि-
स्ताभिर्वधूभिरतिवेलमवाप्तसौख्यान् ।
इक्ष्वाकुनाथतनयान्प्रथमो रसानां
तारुण्ययोगचतुरश्चतुरः सिषेवे ॥
लज्जावशादविशदस्मरविक्रियाभि-
स्ताभिर्वधूभिरतिवेलमवाप्तसौख्यान् ।
इक्ष्वाकुनाथतनयान्प्रथमो रसानां
तारुण्ययोगचतुरश्चतुरः सिषेवे ॥
स्ताभिर्वधूभिरतिवेलमवाप्तसौख्यान् ।
इक्ष्वाकुनाथतनयान्प्रथमो रसानां
तारुण्ययोगचतुरश्चतुरः सिषेवे ॥
अन्वयः
AI
लज्जा-वशात् अविशद-स्मर-विक्रियाभिः ताभिः वधूभिः अति-वेलम् अवाप्त-सौख्यान् चतुरः इक्ष्वाकु-नाथ-तनयान् रसानाम् प्रथमः तारुण्य-योग-चतुरः (शृङ्गारः) सिषेवे।
Summary
AI
The foremost of emotions, Śṛṅgāra, skilled in the union of youth, attended to the four sons of the Ikṣvāku king, who found immense joy with their brides whose amorous expressions were shyly subtle.
सारांश
AI
लज्जावश अपनी काम-चेष्टाओं को छिपाने वाली उन नववधुओं के साथ इक्ष्वाकु के चारों राजकुमार यौवन के आनंद और दांपत्य सुख का अनुभव करने लगे।
पदच्छेदः
AI
| लज्जावशात् | लज्जा–वश (५.१) | due to shyness |
| अविशदस्मरविक्रियाभिः | अविशद–स्मर–विक्रिया (३.३) | with their amorous expressions being indistinct |
| ताभिः | तद् (३.३) | with those |
| वधूभिः | वधू (३.३) | brides |
| अतिवेलम् | अतिवेलम् | immense |
| अवाप्तसौख्यान् | अवाप्त (अव√आप्+क्त)–सौख्य (२.३) | who had obtained happiness |
| चतुरः | चतुर् (२.३) | the four |
| इक्ष्वाकुनाथतनयान् | इक्ष्वाकु–नाथ–तनय (२.३) | sons of the lord of the Ikṣvākus |
| रसानाम् | रस (६.३) | of the emotions (rasas) |
| प्रथमः | प्रथम (१.१) | the first (Śṛṅgāra) |
| तारुण्ययोगचतुरः | तारुण्य–योग–चतुर (१.१) | skilled in the union of youth |
| सिषेवे | सिषेवे (√सेव् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | attended to |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ल | ज्जा | व | शा | द | वि | श | द | स्म | र | वि | क्रि | या | भि |
| स्ता | भि | र्व | धू | भि | र | ति | वे | ल | म | वा | प्त | सौ | ख्यान् |
| इ | क्ष्वा | कु | ना | थ | त | न | या | न्प्र | थ | मो | र | सा | नां |
| ता | रु | ण्य | यो | ग | च | तु | र | श्च | तु | रः | सि | षे | वे |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.