अथ दशरथवाणीं तामशृण्वन्प्रसन्नां
भृगुपतिरिदमूचे प्रश्रितं रामभद्रम् ।
अवजिगमिषुरासं जीर्णचापात्तकीर्तेर्-
अविदितपरशोस्ते दोर्मदं कार्मुकेऽस्मिन् ॥
अथ दशरथवाणीं तामशृण्वन्प्रसन्नां
भृगुपतिरिदमूचे प्रश्रितं रामभद्रम् ।
अवजिगमिषुरासं जीर्णचापात्तकीर्तेर्-
अविदितपरशोस्ते दोर्मदं कार्मुकेऽस्मिन् ॥
भृगुपतिरिदमूचे प्रश्रितं रामभद्रम् ।
अवजिगमिषुरासं जीर्णचापात्तकीर्तेर्-
अविदितपरशोस्ते दोर्मदं कार्मुकेऽस्मिन् ॥
अन्वयः
AI
अथ भृगु-पतिः ताम् प्रसन्नाम् दशरथ-वाणीम् अशृण्वन् (सन्) प्रश्रितम् रामभद्रम् इदम् ऊचे। जीर्ण-चाप-आत्त-कीर्तेः अविदित-परशोः ते दोः-मदम् अस्मिन् कार्मुके अवजिगमिषुः आसम्।
Summary
AI
Ignoring Daśaratha's pleasant words, Paraśurāma spoke thus to the humble Rāmabhadra: "I wish to test the strength of your arms on this bow, you who gained fame from a decayed bow and have not known my axe."
सारांश
AI
दशरथ की प्रार्थना की उपेक्षा कर परशुराम ने राम से कहा कि वे इस वैष्णव धनुष पर राम का पराक्रम देख उनके बाहुबल की परीक्षा लेना चाहते हैं।
पदच्छेदः
AI
| अथ | अथ | Then |
| भृगुपतिः | भृगु–पति (१.१) | Paraśurāma (lord of the Bhrigus) |
| ताम् | तद् (२.१) | that |
| प्रसन्नाम् | प्रसन्न (प्र√सद्+क्त, २.१) | pleasant |
| दशरथवाणीम् | दशरथ–वाणी (२.१) | speech of Daśaratha |
| अशृण्वन् | अशृण्वत् (√श्रु+शतृ), १.१ | not hearing |
| प्रश्रितम् | प्रश्रित (प्र√श्रि+क्त, २.१) | the humble |
| रामभद्रम् | रामभद्र (२.१) | Rāmabhadra |
| इदम् | इदम् (२.१) | this |
| ऊचे | ऊचे (√वच् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | said |
| जीर्णचापात्तकीर्तेः | जीर्ण (√जॄ+क्त)–चाप–आत्त (आ√दा+क्त)–कीर्ति (६.१) | of you who has gained fame from a decayed bow |
| अविदितपरशोः | अविदित (√विद्+क्त)–परशु (६.१) | of you who has not known my axe |
| ते | युष्मद् (६.१) | your |
| दोर्मदम् | दोस्–मद (२.१) | pride of arms |
| अस्मिन् | इदम् (७.१) | on this |
| कार्मुके | कार्मुक (७.१) | bow |
| अवजिगमिषुः | अवजिगमिषु (अव√गम्+सन्+उ), १.१ | desirous of knowing/testing |
| आसम् | आसम् (√अस् कर्तरि लङ् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I was |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | थ | द | श | र | थ | वा | णीं | ता | म | शृ | ण्व | न्प्र | स | न्नां |
| भृ | गु | प | ति | रि | द | मू | चे | प्र | श्रि | तं | रा | म | भ | द्र |
| म | व | जि | ग | मि | षु | रा | सं | जी | र्ण | चा | पा | त्त | की | र्ते |
| र | वि | दि | त | प | र | शो | स्ते | दो | र्म | दं | का | र्मु | के | ऽस्मिन् |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.