रामाकर्षणभग्नकार्मुकभुवा ध्वानेन रोदोरुधा
दृप्तक्षत्रयशःसितच्छदकुले जीमूतनादायितम् ।
वीरश्रीप्रथमप्रवेशसमये पुण्याहघोषायितं
सीतायाः किल मानसे परिणये माङ्गल्यतूर्यायितम् ॥

अन्वयः AI राम-आकर्षण-भग्न-कार्मुक-भुवा रोदः-रुधा ध्वानेन दृप्त-क्षत्र-यशः-सित-च्छद-कुले जीमूत-नाद-आयितम्। वीर-श्री-प्रथम-प्रवेश-समये पुण्य-अह-घोष-आयितम्। सीतायाः परिणये मानसे माङ्गल्य-तूर्य-आयितम् (इति) किल।
Summary AI The sound produced by the bow breaking under Rāma's pull filled the heavens. It acted like thunder to the swan-like fame of arrogant kings, like a sacred chant for the first entry of the Goddess of Valor, and like auspicious wedding trumpets in Sītā's heart.
सारांश AI धनुष टूटने का भयंकर नाद अभिमानी क्षत्रियों के यश के लिए प्रलयकारी, वीर-लक्ष्मी के स्वागत की घोषणा और सीता के लिए मंगल वाद्य के समान था।
पदच्छेदः AI
रामाकर्षणभग्नकार्मुकभुवाराम–आकर्षण (आ√कृष्+ल्युट्)–भग्न (√भञ्ज्+क्त)–कार्मुक–भू (√भू+क्विप्, ३.१) born from the bow broken by Rāma's pulling
रोदोरुधारोदस्–रुध् (√रुध्+क्विप्, ३.१) filling heaven and earth
ध्वानेनध्वान (३.१) by the sound
दृप्तक्षत्रयशःसितच्छदकुलेदृप्त (√दृप्+क्त)–क्षत्र–यशस्–सित–छद–कुल (७.१) to the flock of swan-like fame of arrogant kings
जीमूतनादायितम्जीमूत–नाद–जीमूतनादायित (√जीमूतनाद+क्यङ्+क्त), १.१ it acted like the sound of thunder
वीरश्रीप्रथमप्रवेशसमयेवीर–श्री–प्रथम–प्रवेश–समय (७.१) at the time of the first entry of the Goddess of Valor
पुण्याहघोषायितम्पुण्य–अहन्–घोष–पुण्याहघोषायित (√पुण्याहघोष+क्यङ्+क्त), १.१ it acted like the chant of an auspicious day
सीतायाःसीता (६.१) Of Sītā
परिणयेपरिणय (७.१) in the context of marriage
मानसेमानस (७.१) in the mind
माङ्गल्यतूर्यायितम्माङ्गल्य–तूर्य–माङ्गल्यतूर्यायित (√माङ्गल्यतूर्य+क्यङ्+क्त), १.१ it acted like auspicious trumpets
किलकिल indeed
छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४ १५ १६ १७ १८ १९
रा मा क र्ष ण भ ग्न का र्मु क भु वा ध्वा ने न रो दो रु धा
दृ प्त क्ष त्र य शः सि त च्छ द कु ले जी मू त ना दा यि तम्
वी र श्री प्र थ म प्र वे श स म ये पु ण्या ह घो षा यि तं
सी ता याः कि ल मा न से प रि ण ये मा ङ्ग ल्य तू र्या यि तम्
म स ज स त त ग
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.