देव्या यस्या वसनमुदधिः पीठिका हाटकाद्रि-
र्हारः सिन्धुः सगरतनयस्वर्गमार्गैकबन्धुः ।
क्रीडाशैलः प्रथमपुरुषक्रोडदंष्ट्रा च तस्याः
सीतामातुर्जगति मिथिलां सूतिकागेहमाहुः ॥

अन्वयः AI उदधिः यस्याः देव्याः वसनं, हाटक-अद्रिः पीठिका, सिन्धुः हारः, सगर-तनय-स्वर्ग-मार्ग-एक-बन्धुः, प्रथम-पुरुष-क्रोड-दंष्ट्रा च क्रीडा-शैलः, तस्याः सीता-मातुः मिथिलां जगति सूतिका-गेहं आहुः ।

Summary AI The ocean is her garment, Mount Meru her pedestal, and the Gaṅgā her necklace. The tusk of the Primeval Boar is her pleasure-mount. Mithilā is known as the birthplace of Earth, the mother of Sītā.

सारांश AI जिस पृथ्वी के वस्त्र समुद्र, पीठिका सुमेरु पर्वत और हार गंगा नदी है, उस सीता की माता पृथ्वी की जन्मस्थली के रूप में मिथिला पुरी संपूर्ण जगत में विख्यात है।

पदच्छेदः AI

देव्याः	देवी (६.१)	of the goddess
यस्याः	यद् (६.१)	whose
वसनम्	वसन (१.१)	garment
उदधिः	उदधि (१.१)	the ocean
पीठिका	पीठिका (१.१)	pedestal
हाटकाद्रिः	हाटकाद्रि (१.१)	the golden mountain
हारः	हार (१.१)	necklace
सिन्धुः	सिन्धु (१.१)	the river (Gaṅgā)
सगरतनयस्वर्गमार्गैकबन्धुः	सगर–तनय–स्वर्ग–मार्ग–एक–बन्धु (१.१)	the sole kinsman for the path to heaven for the sons of Sagara
क्रीडाशैलः	क्रीडाशैल (१.१)	pleasure-mount
प्रथमपुरुषक्रोडदंष्ट्रा	प्रथमपुरुष–क्रोड–दंष्ट्रा (१.१)	the tusk of the Primeval Boar
च	च	and
तस्याः	तद् (६.१)	of her
सीतामातुः	सीतामातृ (६.१)	the mother of Sītā
जगति	जगत् (७.१)	in the world
मिथिलाम्	मिथिला (२.१)	Mithilā
सूतिकागेहम्	सूतिकागेह (२.१)	the birthplace
आहुः	आहुः (√अह् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	they call

छन्दः मन्दाक्रान्ता [१७: मभनततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
दे	व्या	य	स्या	व	स	न	मु	द	धिः	पी	ठि	का	हा	ट	का	द्रि
र्हा	रः	सि	न्धुः	स	ग	र	त	न	य	स्व	र्ग	मा	र्गै	क	ब	न्धुः
क्री	डा	शै	लः	प्र	थ	म	पु	रु	ष	क्रो	ड	दं	ष्ट्रा	च	त	स्याः
सी	ता	मा	तु	र्ज	ग	ति	मि	थि	लां	सू	ति	का	गे	ह	मा	हुः
म			भ			न			त			त			ग	ग

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

About

Resources

Connect