माल्यैर्ध्वजाग्रपतितैः कृतमुण्डमालं
रत्नैकसायकवरं रथिनं विपन्नम् ।
जामातरं प्रवहणादिव बन्धुनार्यो
हृष्टाः शिवा रथमुखादवतारयन्ति ॥
माल्यैर्ध्वजाग्रपतितैः कृतमुण्डमालं
रत्नैकसायकवरं रथिनं विपन्नम् ।
जामातरं प्रवहणादिव बन्धुनार्यो
हृष्टाः शिवा रथमुखादवतारयन्ति ॥
रत्नैकसायकवरं रथिनं विपन्नम् ।
जामातरं प्रवहणादिव बन्धुनार्यो
हृष्टाः शिवा रथमुखादवतारयन्ति ॥
अन्वयः
AI
ध्वज-अग्र-पतितैः माल्यैः कृत-मुण्ड-मालं रत्न-एक-सायक-वरं विपन्नं रथिनं जामातरं प्रवहणात् इव बन्धु-नार्यः (तथा) हृष्टाः शिवाः रथ-मुखात् अवतारयन्ति।
Summary
AI
Joyful she-jackals drag the fallen warrior from the front of his chariot, much like kinswomen welcoming a son-in-law from a carriage. The warrior is adorned with garlands fallen from his banner's tip, resembling a wedding crown, and holds a jewel-like arrow.
सारांश
AI
रथ की ध्वजा से गिरे फूलों से सजे मृत योद्धा को सियारिनें हर्षित होकर रथ से उतार रही हैं, जैसे बांधव स्त्रियाँ अपने दामाद का वाहन से स्वागत कर रही हों।
पदच्छेदः
AI
| माल्यैः | माल्य (३.३) | with garlands |
| ध्वजाग्रपतितैः | ध्वज–अग्र–पतित (√पत्+क्त, ३.३) | fallen from the banner's tip |
| कृतमुण्डमालम् | कृत (√कृ+क्त)–मुण्ड–माल (२.१) | for whom a head-garland has been made |
| रत्नैकसायकवरम् | रत्न–एक–सायक–वर (२.१) | holding one excellent jewel-like arrow |
| रथिनम् | रथिन् (२.१) | the warrior in the chariot |
| विपन्नम् | विपन्न (वि√पद्+क्त, २.१) | fallen |
| जामातरम् | जामातृ (२.१) | a son-in-law |
| प्रवहणात् | प्रवहण (५.१) | from a carriage |
| इव | इव | like |
| बन्धुनार्यः | बन्धु–नारी (१.३) | kinswomen |
| हृष्टाः | हृष्ट (√हृष्+क्त, १.३) | joyful |
| शिवाः | शिवा (१.३) | she-jackals |
| रथमुखात् | रथ–मुख (५.१) | from the front of the chariot |
| अवतारयन्ति | अवतारयन्ति (अव√तॄ +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they drag down |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| मा | ल्यै | र्ध्व | जा | ग्र | प | ति | तैः | कृ | त | मु | ण्ड | मा | लं |
| र | त्नै | क | सा | य | क | व | रं | र | थि | नं | वि | प | न्नम् |
| जा | मा | त | रं | प्र | व | ह | णा | दि | व | ब | न्धु | ना | र्यो |
| हृ | ष्टाः | शि | वा | र | थ | मु | खा | द | व | ता | र | य | न्ति |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.