प्रसक्तनाराचनिपातपातितः
समग्रयुद्धोद्यतकल्पितो गजः ।
विशीर्णवर्मा सशरः सकार्मुको
नृपायुधागारमिवावसीदति ॥
प्रसक्तनाराचनिपातपातितः
समग्रयुद्धोद्यतकल्पितो गजः ।
विशीर्णवर्मा सशरः सकार्मुको
नृपायुधागारमिवावसीदति ॥
समग्रयुद्धोद्यतकल्पितो गजः ।
विशीर्णवर्मा सशरः सकार्मुको
नृपायुधागारमिवावसीदति ॥
अन्वयः
AI
प्रसक्त-नाराच-निपात-पातितः समग्र-युद्ध-उद्यत-कल्पितः स-शरः स-कार्मुकः गजः विशीर्ण-वर्मा (सन्) नृप-आयुध-आगारम् इव अवसीदति।
Summary
AI
Struck down by a continuous rain of iron arrows, an elephant fully equipped for battle—carrying its rider’s bow and arrows—collapses with its armor shattered, appearing like a king's armory sinking into the earth.
सारांश
AI
बाणों से बिंधा और युद्ध के लिए सुसज्जित विशाल हाथी जब भूमि पर गिरता है, तो वह अपने टूटे कवच और धनुष-बाणों के साथ किसी नष्ट हुए राजसी शस्त्रागार जैसा दिखता है।
पदच्छेदः
AI
| प्रसक्तनाराचनिपातपातितः | प्रसक्त (प्र√सञ्ज्+क्त)–नाराच–निपात (नि√पत्+घञ्)–पातित (√पत्+णिच्+क्त, १.१) | struck down by the fall of a continuous rain of iron arrows |
| समग्रयुद्धोद्यतकल्पितः | समग्र–युद्ध–उद्यत (उद्√यम्+क्त)–कल्पित (√कृप्+णिच्+क्त, १.१) | fully equipped for battle |
| गजः | गज (१.१) | the elephant |
| विशीर्णवर्मा | विशीर्ण (वि√शॄ+क्त)–वर्मन् (१.१) | whose armor is shattered |
| सशरः | सह–शर (१.१) | with arrows |
| सकार्मुकः | सह–कार्मुक (१.१) | with a bow |
| नृपायुधागारम् | नृप–आयुध–आगार (२.१) | a king's armory |
| इव | इव | like |
| अवसीदति | अवसीदति (अव√सद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | sinks |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | स | क्त | ना | रा | च | नि | पा | त | पा | ति | तः |
| स | म | ग्र | यु | द्धो | द्य | त | क | ल्पि | तो | ग | जः |
| वि | शी | र्ण | व | र्मा | स | श | रः | स | का | र्मु | को |
| नृ | पा | यु | धा | गा | र | मि | वा | व | सी | द | ति |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.