करिवरकरयूपो बाणविन्यस्तदर्भो
हतगजचयनोच्चो वैरवह्निप्रदीप्तः ।
ध्वजविततवितानः सिंहनादोच्चमन्त्रः
पतितपशुमनुष्यः संस्थितो युद्धयज्ञः ॥

अन्वयः AI करि-वर-कर-यूपः बाण-विन्यस्त-दर्भः हत-गज-चयन-उच्चः वैरि-वह्नि-प्रदीप्तः ध्वज-वितत-वितानः सिंह-नाद-उच्च-मन्त्रः पतित-पशु-मनुष्यः युद्ध-यज्ञः संस्थितः।

Summary AI The sacrifice of war is established: the trunks of noble elephants are the sacrificial posts, arrows are the sacred grass, the piles of dead elephants form the high altar, the fire of enmity blazes, banners are the canopy, lion-like roars are the chanted mantras, and fallen men and animals are the victims.

सारांश AI यह युद्ध एक यज्ञ के समान है जहाँ हाथियों की सूंडें यज्ञ-स्तंभ, बाण दर्भ घास और सिंहनाद मंत्र हैं। इसमें योद्धाओं की बलि दी जा रही है और ध्वजाएँ शामियाने का कार्य कर रही हैं।

पदच्छेदः AI

करिवरकरयूपः	करिन्–वर–कर–यूप (१.१)	whose sacrificial posts are the trunks of noble elephants
बाणविन्यस्तदर्भः	बाण–विन्यस्त (वि+नि√अस्+क्त)–दर्भ (१.१)	whose sacred grass is the scattered arrows
हतगजचयनोच्चः	हत (√हन्+क्त)–गज–चयन–उच्च (१.१)	whose high altar is the pile of slain elephants
वैरवह्निप्रदीप्तः	वैर–वह्नि–प्रदीप्त (प्र√दीप्+क्त, १.१)	ablaze with the fire of enmity
ध्वजविततवितानः	ध्वज–वितत (वि√तन्+क्त)–वितान (१.१)	whose canopy is the unfurled banners
सिंहनादोच्चमन्त्रः	सिंह–नाद–उच्च–मन्त्र (१.१)	whose high mantras are the lion-like roars
पतितपशुमनुष्यः	पतित (√पत्+क्त)–पशु–मनुष्य (१.१)	whose victims are fallen men and animals
संस्थितः	संस्थित (सम्√स्था+क्त, १.१)	is established
युद्धयज्ञः	युद्ध–यज्ञ (१.१)	the sacrifice of war

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
क	रि	व	र	क	र	यू	पो	बा	ण	वि	न्य	स्त	द	र्भो
ह	त	ग	ज	च	य	नो	च्चो	वै	र	व	ह्नि	प्र	दी	प्तः
ध्व	ज	वि	त	त	वि	ता	नः	सिं	ह	ना	दो	च्च	म	न्त्रः
प	ति	त	प	शु	म	नु	ष्यः	सं	स्थि	तो	यु	द्ध	य	ज्ञः
न			न			म			य			य

Other texts to read

प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् भासः

मध्यमव्यायोगः भासः

About

Resources

Connect