छलबलदलितोरुः कौरवेन्द्रो न चाहं
शिथिलविफलशस्त्रः सूतपुत्रो न चाहम् ।
इह तु विजयभूमौ द्रष्टुमद्योद्यतास्त्रः
सरभसमहमेको द्रोणपुत्रः स्थितोऽस्मि ॥

अन्वयः AI अहम् छल-बल-दलित-ऊरुः कौरवेन्द्रः न च, अहम् शिथिल-विफल-शस्त्रः सूतपुत्रः न च । इह तु विजय-भूमौ अद्य उद्यत-अस्त्रः द्रष्टुम् सरभसम् अहम् एकः द्रोण-पुत्रः स्थितः अस्मि ।

Summary AI I am not the Kuru king whose thighs were crushed by deceit, nor am I the son of a charioteer whose weapons failed. Here on this field of victory, I, the son of Droṇa, stand alone with weapons raised, ready to see what comes.

सारांश AI मैं छल से तोड़ी गई जांघों वाला दुर्योधन नहीं हूँ, न ही शस्त्रहीन कर्ण हूँ। मैं तो इस युद्धभूमि पर शस्त्रों के साथ विजय के लिए खड़ा द्रोण पुत्र अश्वत्थामा हूँ।

पदच्छेदः AI

अहम्	अस्मद् (१.१)	I
छलबलदलितोरुः	छल–बल–दलित (√दल्+क्त)–ऊरु (१.१)	whose thighs were crushed by deceit and force
कौरवेन्द्रः	कौरव–इन्द्र (१.१)	the Kuru king
न	न	am not
च	च	and
अहम्	अस्मद् (१.१)	I
शिथिलविफलशस्त्रः	शिथिल–विफल–शस्त्र (१.१)	whose weapons were loose and useless
सूतपुत्रः	सूत–पुत्र (१.१)	the son of a charioteer
न	न	am not
च	च	and
इह	इह	here
तु	तु	but
विजयभूमौ	विजय–भूमि (७.१)	on the field of victory
अद्य	अद्य	today
उद्यतास्त्रः	उद्यत (उत्√यम्+क्त)–अस्त्र (१.१)	with weapons raised
द्रष्टुम्	द्रष्टुम् (√दृश्+तुमुन्)	to see
सरभसम्	सरभसम्	eagerly
अहम्	अस्मद् (१.१)	I
एकः	एक (१.१)	alone
द्रोणपुत्रः	द्रोण–पुत्र (१.१)	the son of Droṇa
स्थितः	स्थित (√स्था+क्त, १.१)	stand
अस्मि	अस्मि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I am

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
छ	ल	ब	ल	द	लि	तो	रुः	कौ	र	वे	न्द्रो	न	चा	हं
शि	थि	ल	वि	फ	ल	श	स्त्रः	सू	त	पु	त्रो	न	चा	हम्
इ	ह	तु	वि	ज	य	भू	मौ	द्र	ष्टु	म	द्यो	द्य	ता	स्त्रः
स	र	भ	स	म	ह	मे	को	द्रो	ण	पु	त्रः	स्थि	तो	ऽस्मि
न			न			म			य			य

Other texts to read

स्वप्नवासवदत्तम् भासः

पञ्चरात्रम् भासः

About

Resources

Connect