रिपुसमरविमर्दं मानवीर्यप्रदीप्तं
सुतशतमतिधीरं वीरमुत्पाद्य मानी ।
धरणितलविकीर्णं किं स योग्यो न भोक्तुं
सकृदपि धृतराष्ट्रः पुत्रदत्तं निवापम् ॥
रिपुसमरविमर्दं मानवीर्यप्रदीप्तं
सुतशतमतिधीरं वीरमुत्पाद्य मानी ।
धरणितलविकीर्णं किं स योग्यो न भोक्तुं
सकृदपि धृतराष्ट्रः पुत्रदत्तं निवापम् ॥
सुतशतमतिधीरं वीरमुत्पाद्य मानी ।
धरणितलविकीर्णं किं स योग्यो न भोक्तुं
सकृदपि धृतराष्ट्रः पुत्रदत्तं निवापम् ॥
अन्वयः
AI
रिपु-समर-विमर्दं मान-वीर्य-प्रदीप्तं सुत-शतं अतिधीरं वीरं उत्पाद्य मानी धृतराष्ट्रः धरणितल-विकीर्णं पुत्र-दत्तं निवापं सकृत् अपि भोक्तुं किं न योग्यः ॥
Summary
AI
After fathering a hundred brave and steady sons who were brilliant in their pride and valor, is the noble Dhṛtarāṣṭra not worthy of receiving the funeral offerings given by his sons, even if they are now scattered upon the earth?
सारांश
AI
सौ वीर पुत्रों के पिता अभिमानी धृतराष्ट्र क्या आज पृथ्वी पर गिरे हुए अपने पुत्रों द्वारा दिए जा रहे रक्त रूपी तर्पण को स्वीकार करने के योग्य नहीं रह गए हैं?
पदच्छेदः
AI
| रिपुसमरविमर्दम् | रिपु–समर–विमर्द (२.१) | who crushed enemies in battle |
| मानवीर्यप्रदीप्तम् | मान–वीर्य–प्रदीप्त (प्र√दीप्+क्त, २.१) | brilliant with pride and valor |
| सुतशतम् | सुत–शत (२.१) | a hundred sons |
| अतिधीरम् | अतिधीर (२.१) | very steady |
| वीरम् | वीर (२.१) | heroic |
| उत्पाद्य | उत्पाद्य (उद्√पद्+णिच्+ल्यप्) | having fathered |
| मानी | मानिन् (१.१) | the noble |
| धरणितलविकीर्णम् | धरणी–तल–विकीर्ण (वि√कॄ+क्त, २.१) | scattered on the surface of the earth |
| किम् | किम् | is |
| सः | तद् (१.१) | he |
| योग्यः | योग्य (१.१) | worthy |
| न | न | not |
| भोक्तुम् | भोक्तुम् (√भुज्+तुमुन्) | to receive |
| सकृत् | सकृत् | even once |
| अपि | अपि | also |
| धृतराष्ट्रः | धृतराष्ट्र (१.१) | Dhritarashtra |
| पुत्रदत्तम् | पुत्र–दत्त (√दा+क्त, २.१) | given by his sons |
| निवापम् | निवाप (२.१) | the funeral offering |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| रि | पु | स | म | र | वि | म | र्दं | मा | न | वी | र्य | प्र | दी | प्तं |
| सु | त | श | त | म | ति | धी | रं | वी | र | मु | त्पा | द्य | मा | नी |
| ध | र | णि | त | ल | वि | की | र्णं | किं | स | यो | ग्यो | न | भो | क्तुं |
| स | कृ | द | पि | धृ | त | रा | ष्ट्रः | पु | त्र | द | त्तं | नि | वा | पम् |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.