पूर्वं न जानामि गदाभिघात-
रुजामिदानीं तु समर्थयामि ।
यन्मे प्रकाशीकृतमूर्धजानि
रणं प्रविष्टान्यवरोधनानि ॥
पूर्वं न जानामि गदाभिघात-
रुजामिदानीं तु समर्थयामि ।
यन्मे प्रकाशीकृतमूर्धजानि
रणं प्रविष्टान्यवरोधनानि ॥
रुजामिदानीं तु समर्थयामि ।
यन्मे प्रकाशीकृतमूर्धजानि
रणं प्रविष्टान्यवरोधनानि ॥
अन्वयः
AI
(अहं) पूर्वं गदा-अभिघात-रुजां न जानामि । इदानीं तु (ताः) समर्थयामि यत् मे अवरोधनानि प्रकाशीकृत-मूर्धजानि (सन्ति) रणं प्रविष्टानि ॥
Summary
AI
Duryodhana says: "Previously, I did not truly feel the agony of the mace-blows. But now, seeing my queens enter the battlefield with their hair disheveled and exposed, I truly understand the weight of my pain."
सारांश
AI
दुर्योधन कहते हैं कि मुझे गदा की चोट का उतना दुःख नहीं हुआ, जितना दुःख अपने अन्तःपुर की स्त्रियों को खुले बालों के साथ रणभूमि में आया देखकर हो रहा है।
पदच्छेदः
AI
| पूर्वम् | पूर्वम् | previously |
| न | न | not |
| जानामि | जानामि (√ज्ञा कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I know |
| गदाभिघातरुजाम् | गदा–अभिघात–रुज् (२.३) | the pains of the mace-blows |
| इदानीम् | इदानीम् | now |
| तु | तु | but |
| समर्थयामि | समर्थयामि (सम्√अर्थ +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I feel/realize |
| यत् | यत् | that |
| मे | अस्मद् (६.१) | my |
| प्रकाशीकृतमूर्धजानि | प्रकाशीकृत–मूर्धज (१.३) | with hair made visible |
| रणम् | रण (२.१) | to the battlefield |
| प्रविष्टानि | प्रविष्ट (प्र√विश्+क्त, १.३) | have entered |
| अवरोधनानि | अवरोधन (१.३) | queens |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पू | र्वं | न | जा | ना | मि | ग | दा | भि | घा | त |
| रु | जा | मि | दा | नीं | तु | स | म | र्थ | या | मि |
| य | न्मे | प्र | का | शी | कृ | त | मू | र्ध | जा | नि |
| र | णं | प्र | वि | ष्टा | न्य | व | रो | ध | ना | नि |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.