प्रचलललितमौलिः क्रोधताम्रायताक्षो
भ्रमरमुखविदष्टां किञ्चिदुत्कृष्य मालाम् ।
असिततनुविलम्बिस्रस्तवस्त्रानुकर्षी
क्षितितलमवतीर्णः पारिवेषीव चन्द्रः ॥

अन्वयः AI प्रचल-ललित-मौलिः क्रोध-ताम्र-आयत-अक्षः भ्रमर-मुख-विदष्टाम् मालाम् किञ्चित् उत्कृष्य असित-तनु-विलम्बि-स्रस्त-वस्त्र-अनुकर्षी (सः) पारिवेषी चन्द्रः इव क्षिति-तलम् अवतीर्णः ॥

Summary AI With his beautiful crown trembling and eyes red with rage, Balarāma descends to the earth like the moon surrounded by a halo. He pulls at his garland, which is being bitten by bees, and drags his dark garment that hangs loosely from his body.

सारांश AI हिलते हुए मुकुट और क्रोध से लाल आँखों वाले बलराम अपनी माला को ठीक करते हुए युद्धभूमि में उतरे। काले वस्त्र धारण किए हुए वे ऐसे शोभायमान थे मानो आकाश से मण्डल सहित चन्द्रमा पृथ्वी पर उतर आया हो।

पदच्छेदः AI

प्रचलललितमौलिः	प्रचलत् (प्र√चल्+शतृ)–ललित–मौलि (१.१)	with his beautiful crown trembling
क्रोधताम्रायताक्षः	क्रोध–ताम्र–आयत–अक्ष (१.१)	with eyes long and red with anger
भ्रमरमुखविदष्टाम्	भ्रमर–मुख–विदष्ट (वि√दंश्+क्त, २.१)	which was being bitten by the mouths of bees
किञ्चित्	किञ्चित्	a little
उत्कृष्य	उत्कृष्य (उद्√कृष्+ल्यप्)	pulling
मालाम्	माला (२.१)	his garland
असिततनुविलम्बिस्रस्तवस्त्रानुकर्षी	असित–तनु–विलम्बिन् (वि√लम्ब्)–स्रस्त (√स्रंस्+क्त)–वस्त्र–अनुकर्षिन् (अनु√कृष्), १.१	dragging his dark garment that hangs loosely from his dark body
क्षितितलम्	क्षिति–तल (२.१)	to the surface of the earth
अवतीर्णः	अवतीर्ण (अव√तॄ+क्त, १.१)	descended
पारिवेषी	पारिवेषिन् (१.१)	surrounded by a halo
इव	इव	like
चन्द्रः	चन्द्र (१.१)	the moon

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
प्र	च	ल	ल	लि	त	मौ	लिः	क्रो	ध	ता	म्रा	य	ता	क्षो
भ्र	म	र	मु	ख	वि	द	ष्टां	कि	ञ्चि	दु	त्कृ	ष्य	मा	लाम्
अ	सि	त	त	नु	वि	ल	म्बि	स्र	स्त	व	स्त्रा	नु	क	र्षी
क्षि	ति	त	ल	म	व	ती	र्णः	पा	रि	वे	षी	व	च	न्द्रः
न			न			म			य			य

Other texts to read

अभिज्ञानशाकुन्तलम् कालिदासः

स्वप्नवासवदत्तम् भासः

About

Resources

Connect