स्वर्गार्थमाहवमुखोद्यतगात्रहोमा
नाराचतोमरशतैर्विषमीकृताङ्गाः ।
मत्तद्विपेन्द्रदशनोल्लिखितैः शरीरै-
रन्योन्यवीर्यनिकषाः पुरुषा भ्रमन्ति ॥

अन्वयः AI स्वर्ग-अर्थम् आहव-मुख-उद्यत-गात्र-होमाः नाराच-तोमर-शतैः विषमीकृत-अङ्गाः मत्त-द्विप-इन्द्र-दशन-उल्लिखितैः शरीरैः (च युक्ताः) पुरुषाः अन्योन्य-वीर्य-निकषाः (भूत्वा) भ्रमन्ति।

Summary AI Warriors, having offered their bodies as oblations in the sacrifice of battle for the sake of heaven, roam about. Their limbs are mangled by hundreds of iron arrows and lances, and their bodies are scarred by the tusks of intoxicated elephants, serving as touchstones for each other's valor.

सारांश AI स्वर्ग की प्राप्ति हेतु युद्ध में प्राणों की आहुति देने वाले वीर योद्धा, जो बाणों और हाथियों के दांतों से घायल हैं, एक-दूसरे के पराक्रम की कसौटी बनकर रणभूमि में विचर रहे हैं।

पदच्छेदः AI

स्वर्गार्थम्	स्वर्ग–अर्थ (२.१)	for the sake of heaven
आहवमुखोद्यतगात्रहोमाः	आहव–मुख–उद्यत (उद्√यम्+क्त)–गात्र–होम (१.३)	those who have offered their bodies as oblations in the forefront of battle
नाराचतोमरशतैः	नाराच–तोमर–शत (३.३)	by hundreds of iron arrows and lances
विषमीकृताङ्गाः	विषमीकृत (√विषम+च्वि+कृ+क्त)–अङ्ग (१.३)	those whose limbs are mangled
मत्तद्विपेन्द्रदशनोल्लिखितैः	मत्त–द्विप–इन्द्र–दशन–उल्लिखित (उद्√लिख्+क्त, ३.३)	scarred by the tusks of intoxicated lordly elephants
शरीरैः	शरीर (३.३)	with bodies
अन्योन्यवीर्यनिकषाः	अन्योन्य–वीर्य–निकष (१.३)	serving as touchstones for each other's valor
पुरुषाः	पुरुष (१.३)	warriors
भ्रमन्ति	भ्रमन्ति (√भ्रम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	they roam

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
स्व	र्गा	र्थ	मा	ह	व	मु	खो	द्य	त	गा	त्र	हो	मा
ना	रा	च	तो	म	र	श	तै	र्वि	ष	मी	कृ	ता	ङ्गाः
म	त्त	द्वि	पे	न्द्र	द	श	नो	ल्लि	खि	तैः	श	री	रै
र	न्यो	न्य	वी	र्य	नि	क	षाः	पु	रु	षा	भ्र	म	न्ति
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

मध्यमव्यायोगः भासः

प्रतिमानाटकम् भासः

About

Resources

Connect