भीमां गदां क्षिपति गर्जति वल्गमानः
शीघ्रं भुजं हरति तस्य कृतं भिनत्ति ।
चारीं गतिं प्रचरति प्रहरत्यभीक्ष्णं
संशिक्षितो नरपतिर्बलवांस्तु भीमः ॥
भीमां गदां क्षिपति गर्जति वल्गमानः
शीघ्रं भुजं हरति तस्य कृतं भिनत्ति ।
चारीं गतिं प्रचरति प्रहरत्यभीक्ष्णं
संशिक्षितो नरपतिर्बलवांस्तु भीमः ॥
शीघ्रं भुजं हरति तस्य कृतं भिनत्ति ।
चारीं गतिं प्रचरति प्रहरत्यभीक्ष्णं
संशिक्षितो नरपतिर्बलवांस्तु भीमः ॥
अन्वयः
AI
वल्गमानः भीमां गदां क्षिपति, गर्जति, शीघ्रं भुजं हरति, तस्य कृतं भिनत्ति, चारीं गतिं प्रचरति, अभीक्ष्णं प्रहरति। सः नर-पतिः (सुयोधनः) संशिक्षितः (अस्ति), बलवान् भीमः तु (प्रहरति)।
Summary
AI
Moving skillfully, he hurls the terrible mace, roars, and quickly parries the opponent's strike. He performs various maneuvers and strikes repeatedly. While the mighty Bhīma relies on his strength, the king Duryodhana is highly trained in the technicalities of combat.
सारांश
AI
बलवान भीम गदा घुमाता हुआ गरजता है और प्रहार करता है, वहीं राजा दुर्योधन भी अत्यंत कुशल और पराक्रमी है जो फुर्ती से पैंतरे बदलकर भीम के वारों का सामना कर रहा है।
पदच्छेदः
AI
| भीमाम् | भीम (२.१) | terrible |
| गदाम् | गदा (२.१) | mace |
| क्षिपति | क्षिपति (√क्षिप् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he hurls |
| गर्जति | गर्जति (√गर्ज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he roars |
| वल्गमानः | वल्गमान (√वल्ग्+शानच्), १.१ | moving skillfully |
| शीघ्रम् | शीघ्र | quickly |
| भुजम् | भुज (२.१) | arm |
| हरति | हरति (√हृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he parries |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| कृतम् | कृत (√कृ+क्त, २.१) | strike |
| भिनत्ति | भिनत्ति (√भिद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he breaks |
| चारीम् | चारी (२.१) | maneuvers |
| गतिम् | गति (२.१) | movement |
| प्रचरति | प्रचरति (प्र√चर् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he performs |
| प्रहरति | प्रहरति (प्र√हृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he strikes |
| अभीक्ष्णम् | अभीक्ष्णम् | repeatedly |
| संशिक्षितः | संशिक्षित (सम्√शिक्ष्+क्त, १.१) | is well-trained |
| नरपतिः | नर–पति (१.१) | the king |
| बलवान् | बलवत् (१.१) | strong |
| तु | तु | but |
| भीमः | भीम (१.१) | Bhīma |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भी | मां | ग | दां | क्षि | प | ति | ग | र्ज | ति | व | ल्ग | मा | नः |
| शी | घ्रं | भु | जं | ह | र | ति | त | स्य | कृ | तं | भि | न | त्ति |
| चा | रीं | ग | तिं | प्र | च | र | ति | प्र | ह | र | त्य | भी | क्ष्णं |
| सं | शि | क्षि | तो | न | र | प | ति | र्ब | ल | वां | स्तु | भी | मः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.