गृध्रा मधूकमुकुलोन्नतपिङ्गलाक्षा
दैत्येन्द्रकुञ्जरनताङ्कुशतीक्ष्णतुण्डाः ।
भान्त्यम्बरे विततलम्बविकीर्णपक्षा
मांसैः प्रवालरचिता इव तालवृन्ताः ॥
गृध्रा मधूकमुकुलोन्नतपिङ्गलाक्षा
दैत्येन्द्रकुञ्जरनताङ्कुशतीक्ष्णतुण्डाः ।
भान्त्यम्बरे विततलम्बविकीर्णपक्षा
मांसैः प्रवालरचिता इव तालवृन्ताः ॥
दैत्येन्द्रकुञ्जरनताङ्कुशतीक्ष्णतुण्डाः ।
भान्त्यम्बरे विततलम्बविकीर्णपक्षा
मांसैः प्रवालरचिता इव तालवृन्ताः ॥
अन्वयः
AI
मधूक-मुकुल-उन्नत-पिङ्गल-अक्षाः दैत्य-इन्द्र-कुञ्जर-नत-अङ्कुश-तीक्ष्ण-तुण्डाः वितत-लम्ब-विकीर्ण-पक्षाः गृध्राः मांसैः प्रवाल-रचिताः ताल-वृन्ताः इव अम्बरे भान्ति।
Summary
AI
Vultures shine in the sky like palm-leaf fans adorned with coral-like flesh. Their eyes are reddish-brown like Madhūka buds, their sharp beaks resemble the curved hooks used on the elephants of demon lords, and their long wings are spread wide as they soar.
सारांश
AI
पीली आँखों और तीक्ष्ण चोंच वाले गिद्ध आकाश में पंख फैलाए ऐसे उड़ रहे हैं, मानो मांस के टुकड़ों से रचित ताड़ के पंखे हवा में लहरा रहे हों।
पदच्छेदः
AI
| गृध्राः | गृध्र (१.३) | vultures |
| मधूकमुकुलोन्नतपिङ्गलाक्षाः | मधूक–मुकुल–उन्नत (उद्√नम्+क्त)–पिङ्गल–अक्ष (१.३) | whose reddish-brown eyes are prominent like Madhūka buds |
| दैत्येन्द्रकुञ्जरनताङ्कुशतीक्ष्णतुण्डाः | दैत्य–इन्द्र–कुञ्जर–नत (√नम्+क्त)–अङ्कुश–तीक्ष्ण–तुण्ड (१.३) | whose sharp beaks are like curved hooks on the elephants of demon lords |
| भान्ति | भान्ति (√भा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they shine |
| अम्बरे | अम्बर (७.१) | in the sky |
| विततलम्बविकीर्णपक्षाः | वितत (वि√तन्+क्त)–लम्ब–विकीर्ण (वि√कॄ+क्त)–पक्ष (१.३) | whose long wings are spread wide |
| मांसैः | मांस (३.३) | with flesh |
| प्रवालरचिताः | प्रवाल–रचित (√रच+क्त, १.३) | adorned with coral |
| इव | इव | like |
| तालवृन्ताः | ताल–वृन्त (१.३) | palm-leaf fans |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| गृ | ध्रा | म | धू | क | मु | कु | लो | न्न | त | पि | ङ्ग | ला | क्षा |
| दै | त्ये | न्द्र | कु | ञ्ज | र | न | ता | ङ्कु | श | ती | क्ष्ण | तु | ण्डाः |
| भा | न्त्य | म्ब | रे | वि | त | त | ल | म्ब | वि | की | र्ण | प | क्षा |
| मां | सैः | प्र | वा | ल | र | चि | ता | इ | व | ता | ल | वृ | न्ताः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.