॥ अथ षष्ठोऽङ्कः ॥
(ततः प्रविशतो वृद्धतापसौ)
उभौ—परित्रायतां परित्रायतां भवन्तः ।
६.१
इयं हि नीलोत्पलदामवर्चसा
मृणालशुक्रोज्ज्वलदंष्ट्रहासिना ।
निशाचरेन्द्रेण निशार्धचारिणा
मृगीव सीता परिभूय नीयते ॥
Summary AI Like a doe being overpowered, Sītā is being carried away by the lord of night-rangers, who roams at midnight, possesses the luster of a garland of blue lotuses, and smiles with fangs as bright and white as lotus stalks.
सारांश AI नीलकमल की माला के समान कान्ति वाले और चमकती दाढ़ों वाले राक्षसराज रावण द्वारा, आधी रात में विचरने वाले शिकारी के चंगुल में फंसी हिरणी की तरह सीता का अपहरण किया जा रहा है।
द्वितीयः—एषा खलु तत्रभवती वैदेही---
६.२
विचेष्टमानेव भुजङ्गमाङ्गना
विधूयमानेव च पुष्पिता लता ।
प्रसह्य पापेन दशाननेन सा
तपोवनात् सिद्धिरिवापनीयते ॥
Summary AI Struggling like a female serpent and trembling like a flowering creeper, she is being forcibly taken away from the penance grove by the sinful Daśānana, as if the very fruit of spiritual success were being snatched away.
सारांश AI छटपटाती हुई सर्पिणी और झकझोरी जाती हुई लता के समान, सीता उस पापी रावण द्वारा तपोवन से बलपूर्वक ऐसे ले जाई जा रही है जैसे कोई सिद्धि छीन ली गई हो।
उभौ—परित्रायतां परित्रायतां भवन्तः ।
प्रथमः—(ऊर्ध्वमवलोक्य) अये वचनसमकाल एव दशरथस्यानृण्यं कर्तुं मयि स्थिते क्व यास्यसीति रावणमाहूयान्तरिक्षमुत्पतितो जटायुः ।
द्वितीयः—एष रोषात् प्रतिनिवृत्तो रावणः ।
प्रथमः—एष रावणः ।
द्वितीयः—एष जटायुः ।
उभौ—हन्तैतदन्तरिक्षे प्रवृत्तं युद्धम् ।
प्रथमः—काश्यप ! काश्यप ! पश्य क्रव्यादीश्वरस्य सामर्थ्यम् ।
६.३
पक्षाभ्यां परिभूय वीर्यविषयं द्वन्द्वं प्रतिव्यूहते
तुण्डाभ्यां सुनिघृष्टतीक्ष्णमचलः संवेष्टनं चेष्टते ।
तीक्ष्णैरायसकण्टकैरिव नखैर्भीमान्तरं वक्षसो
वज्राग्रैरिव दार्यमाणविषमाच्छैलाच्छिला पाट्यते ॥
Summary AI Jaṭāyu counters the duel by overcoming his opponent's strength with his wings. Remaining steady, he strikes sharply with his beak. With claws sharp as iron thorns, he rends the terrifying chest, tearing away pieces like rocks split from a rugged mountain by thunderbolts.
सारांश AI जटायु पंखों से शत्रु को दबाकर और तीखी चोंच से प्रहार कर युद्ध कर रहे हैं। वे अपने तीखे नाखूनों से रावण के वक्ष को वैसे ही विदीर्ण कर रहे हैं जैसे वज्र पर्वत की शिलाओं को फाड़ देता है।
द्वितीयः—हन्त संक्रुद्धेन रावणेनासिना क्रव्यादीश्वरः स दक्षिणांसदेशे हतः ।
उभौ—हा धिक् ! पतितोऽत्रभवान् जटायुः ।
प्रथमः—भोः कष्टम् । एष खलु तत्रभवान् जटायुः,
६.४
कृत्वा स्ववीर्यसदृशं परमं प्रयत्नं
क्रीडामयूरमिव शत्रुमचिन्तयित्वा ।
दीप्तं निशाचरपतेरवधूय तेजो
नागेन्द्रभग्नवनवृक्ष इवावसन्नः ॥
Summary AI Having exerted great effort worthy of his prowess, disregarding his enemy as if he were a pet peacock, and shaking the blazing splendor of the lord of night-rangers, Jaṭāyu has collapsed like a forest tree broken by a mighty elephant.
सारांश AI अपने पराक्रम के अनुसार महान प्रयत्न करके और शत्रु को तुच्छ मानकर, रावण के तेज को नष्ट करने के बाद जटायु थककर वैसे ही गिर पड़े हैं जैसे हाथी द्वारा उखाड़ा गया वृक्ष।
उभौ—स्वर्ग्योऽयमस्तु ।
प्रथमः—काश्यप ! आगम्यताम् । इमं वृत्तान्तं तत्रभवते राघवाय निवेदयिष्यावः ।
द्वितीयः—बाढम्, प्रथमः कल्पः ।
(निष्क्रान्तौ)
(ततः प्रविशति काञ्चुकीयः)
काञ्चुकीयः—क इह भोः काञ्चनतोरणद्वारमशून्यं कुरुते ।
(प्रविश्य)
प्रतिहारी—अय्य ! अहं विजया । किं करीअदु । [आर्य अहं विजया । किं क्रियताम् ।]
काञ्चुकीयः—विजये ! निवेद्यतां निवेद्यतां भरतकुमाराय---एष खलु रामदर्शनार्थं जनस्थानं प्रस्थितः प्रतिनिवृत्तस्तत्रभवान् इति ।
प्रतिहारी—अय्य ! अवि किदत्थो तादसुमन्तो आअदो । [आर्य अपि कृतार्थस्तातसुमन्त्र आगतः ।]
काञ्चुकीयः—भवति ! न जाने ।
६.५
हृदयस्थितशोकाग्निशोषिताननमागतम् ।
दृष्ट्वैवाकुलमासीन्मे सुमन्त्रमधुना मनः ॥
Summary AI My mind has now become agitated upon seeing Sumantra arrive with his face withered by the fire of grief dwelling within his heart.
सारांश AI शोक की अग्नि से सूखे मुख वाले सुमन्त्र को आते देख मेरा मन अत्यन्त व्याकुल हो गया है।
प्रतिहारी—अय्य ! एदं सुणिअ पय्याउलं विअ मे हिअअं । [आर्य ! एतच्छ्रुत्वा पर्याकुलमिव मे हृदयम् ।]
काञ्चुकीयः—भवति ! किमिदानीं स्थिता । शीघ्रं निवेद्यताम् ।
प्रतिहारी—अय्य । इअं णिवेदेमि । (निष्क्रान्ता) [आर्य ! इयं निवेदयामि ।]
काञ्चुकीयः—(विलोक्य) अये ! अयमत्रभवान् भरतकुमारः सुमन्त्रागमनजनितकुतूहलहृदयश्चीरवल्कलवसनश्चित्रजटापुञ्जपिञ्जरितोत्तमाङ्ग इत एवाभिवर्तते । य एषः,
६.६
प्रख्यातसद्गुणगणः प्रतिपक्षकाल-
स्तिग्मांशुवंशतिलकस्त्रिदशेन्द्रकल्पः ।
आज्ञावशादखिलभूपरिरक्षणस्थः
श्रीमानुदारकलभेभसमानयानः ॥
Summary AI Where is the illustrious Rāma, possessed of many famous virtues, the destroyer of enemies, the ornament of the Solar dynasty, and equal to the king of gods, who remained dedicated to protecting the entire earth by his father's command and whose gait resembles that of a noble young elephant?
सारांश AI जो गुणों के पुंज, शत्रुओं के लिए काल और सूर्यवंश के तिलक हैं तथा जो आज्ञावश पृथ्वी की रक्षा में लगे हुए गजराज के समान उदार चाल वाले हैं।
इति मिश्रविष्कम्भकः ।
अथ षष्ठोऽङ्कः ।
(ततः प्रविशति भरतः प्रतिहारी च)
भरतः—विजये ! एवमुपगतस्तत्रभवान् सुमन्त्रः ।
६.७
गत्वा तु पूर्वमयमार्यनिरीक्षणार्थं
लब्धप्रसादशपथे मयि सन्निवृत्ते ।
दृष्टा किमागत इहात्रभवान् सुमन्त्रो
रामं प्रजानयनबुद्धिमनोभिरामम् ॥
Summary AI Having previously gone to see the noble one, and having returned with an oath to obtain his grace, has the venerable Sumantra come here after seeing Rāma, who is pleasing to the eyes, intellect, and minds of his subjects?
सारांश AI आर्य राम को देखने गए हुए आप क्या प्रजा के नेत्रों और मन को आनन्द देने वाले राम को देखकर यहाँ लौटे हैं?
काञ्चुकीयः—(उपगम्य) जयतु कुमारः ।
भरतः—अथ कस्मिन् प्रदेशे वर्तते तत्रभवान् सुमन्त्रः ।
काञ्चुकीयः—असौ काञ्चनतोरणद्वारे ।
भरतः—तेन हि शीघ्रं प्रवेश्यताम् ।
काञ्चुकीयः—यदाज्ञापयति कुमारः । (निष्क्रान्तौ)
(ततः प्रविशति सुमन्त्रः प्रतिहारी च)
सुमन्त्रः—(सशोकम्) कष्टं भोः कष्टम् ।
६.८
नरपतिनिधनं मयानुभूतं
नृपतिसुतव्यसनं मयैव दृष्टम् ।
श्रुत इह स च मैथिलीप्रणाशो
गुण इव बह्वपराद्धमायुषा मे ॥
Summary AI I have experienced the death of the king and witnessed the misfortune of the prince. Now, the loss of Maithilī is heard by me. My long life has committed many offenses, as if by some strange irony of fate.
सारांश AI मैंने राजा की मृत्यु देखी, राजकुमारों के कष्ट देखे और अब सीता के अपहरण का समाचार भी सुन लिया; मेरी आयु ने मुझे बहुत दुःख देने का अपराध किया है।
प्रतीहारी—(सुमन्त्रमुद्दिश्य) एदु एदु अय्यो । एसो भट्टा । उपसप्पदु अय्यो । [एत्वेत्वार्यः । एष भर्ता । उपसर्पत्वार्यः ।]
सुमन्त्रः—(उपसृत्य) जयतु कुमारः ।
भरतः—तात ! अपि दृष्टस्त्वया लोकाविष्कृतपितृस्नेहः । अपि दृष्टं द्विधाभूतमरुन्धतीचारित्रम् । अपि दृष्टं त्वया निष्कारणावहितवनवासं सौभ्रात्रम् ।
(सुमन्त्रः सचिन्तस्तिष्ठति)
प्रतिहारी—भट्टिदारओ खु अय्यं पुच्छदि । [भर्तृदारकः खल्वार्यं पृच्छति ।]
सुमन्त्रः—भवति किं माम् ।
भरतः—(स्वगतम्) अतिमहान् खल्वायासः । सन्तापात् भ्रष्टहृदयः । (प्रकाशम्) अपि मार्गात् प्रतिनिवृत्तस्तत्रभवान् ।
सुमन्त्रः—कुमार ! त्वन्नियोगाद् रामदर्शनार्थं जनस्थानं प्रस्थितः कथमहमन्तरा प्रतिनिवर्तिष्ये ।
भरतः—किं नु खलु क्रोधेन वा लज्जया वात्मानं न दर्शयन्ति ।
सुमन्त्रः—कुमार !
६.९
कुतः क्रोधो विनीतानां लज्जा वा कृतचेतसाम् ।
मया दृष्टं तु तच्छून्यं तैर्विहीनं तपोवनम् ॥
Summary AI How can there be anger in the well-disciplined, or shame in those of firm resolve? I have seen that penance grove empty and desolate, devoid of them.
सारांश AI विनम्र पुरुषों को क्रोध और धैर्यवानों को लज्जा कहाँ? मैंने तो उनके बिना उस तपोवन को बिल्कुल सूना देखा है।
भरतः—अथ क्व गता इति श्रुताः ।
सुमन्त्रः—अस्ति किल किष्किन्धा नाम वनौकसां निवासः । तत्र गता इति श्रुताः ।
भरतः—हन्त ! अविज्ञातपुरुषविशेषाः खलु वानराः । दुःखिताः प्रतिवसन्ति ।
सुमन्त्रः—कुमार ! तिर्यग्योनयोऽप्युपकृतमवगच्छन्ति ।
भरतः—तात ! कथमिव ।
६.१०
सुग्रीवो भ्रंशितो राज्याद् भ्रात्रा ज्येष्ठेन वालिना ।
हृतदारो वसन्छले तुल्यदुःखेन मोक्षितः ॥
Summary AI Sugrīva, who was deposed from his kingdom by his elder brother Vālin and had his wife stolen, was liberated from his plight by Rāma, who shared a similar sorrow while residing in hiding.
सारांश AI वाली द्वारा राज्य और पत्नी से वंचित किए गए सुग्रीव को, समान दुखी राम ने उनके कष्टों से मुक्त कर दिया।
भरतः—तात ! कथं तुल्यदुःखेन नाम ।
सुमन्त्रः—(आत्मगतम्) हन्त सर्वमुक्तमेव मया । (प्रकाशम्) कुमार ! न खलु किञ्चित् । ऐश्वर्यभ्रंशतुल्यता ममाभिप्रेता ।
भरतः—तात ! किं गूहसे । स्वर्गं गतेन महाराजपादमूलेन शापितः स्याः, यदि सत्यं न ब्रूयाः ।
सुमन्त्रः—का गतिः । श्रूयताम्,
६.११
वैरं मुनिजनस्यार्थे रक्षसा महता कृतम् ।
सीता मायामुपाश्रित्य रावणेन ततो हृता ॥
Summary AI Enmity was provoked with the great demon for the sake of the sages; subsequently, Sītā was abducted by Rāvaṇa through the employment of deceit.
सारांश AI मुनियों के हित के लिए राक्षसों से वैर किया गया, जिसके परिणामस्वरूप रावण ने माया से सीता का हरण कर लिया।
भरतः—कथं हृतेति । (मोहमुपगतः)
सुमन्त्रः—समाश्वसिहि समाश्वसिहि ।
भरतः—(पुनः समाश्वस्य) भो ! कष्टम् ।
६.१२
पित्रा च बान्धवजनेन च विप्रयुक्तो
दुःखं महत् समनुभूय वनप्रदेशे ।
भार्यावियोगमुपलभ्य पुनर्ममार्यो
जीमूतचन्द्र इव खे प्रभया वियुक्तः ॥
Summary AI Separated from his father and kinsmen, having endured great suffering in the forest, and then suffering the loss of his wife, the noble Rāma became like the moon in the sky obscured by clouds and deprived of its brilliance.
सारांश AI परिजनों से बिछड़कर वन में कष्ट सहते हुए, पत्नी के वियोग के कारण राम वैसे ही कान्तिहीन हो गए जैसे बादलों के बीच चमक खो चुका चन्द्रमा।
भरतः—भोः ! किमिदानीं करिष्ये । भवतु, दृष्टम् । अनुगच्छतु मां तातः ।
सुमन्त्रः—यदाज्ञापयति कुमारः ।
(उभौ परिक्रामतः)
सुमन्त्रः—कुमार ! न खलु न खलु गन्तव्यम् । देवीनां चतुश्शालमिदम् ।
भरतः—अत्रैव मे कार्यम् । भोः ! क इह प्रतिहारे ।
(प्रविश्य)
प्रतिहारी—जेदु भट्टिदारओ । विजआ खु अहं । [जयतु भर्तृदारकः । विजया खल्वहम् ।]
भरतः—विजये ! ममागमनं निवेदयात्रभवत्यै ।
प्रतीहारी—कदमाए भट्टिणीए णिवेदेमि । [कतमस्यै भर्त्र्यै निवेदयामि ।]
भरतः—या मां राजानमिच्छति ।
प्रतिहारी—(आत्मगतम्) हं किं णु खु भवे । (प्रकाशम्) भट्टा ! तह । (निष्क्रान्ता) [हं किन्नु खलु भवेत् । भर्तः तथा ।]
(ततः प्रविशति कैकेयी प्रतिहारी च)
कैकेयी—विजए ! मं पेक्खिदुं भरदो आअदो । [विजये ! मां प्रेक्षितुं भरत आगतः ।]
प्रतिहारी—भट्टिणि ! तह । भट्टिदारअस्स रामस्स सआसादो तादसुमन्तो आअदो । तेण सह भट्टिदारओ भरदो भट्टिणिं पेक्खिदुं इच्छदि किल । [भर्त्रि ! तथा । भर्तृदारकस्य रामस्य सकाशात् तात सुमन्त्र आगतः । तेन सह भर्तृदारको भरतो भर्त्रीं प्रेक्षितुमिच्छति किल ।]
कैकेयी—(स्वगतम्) केण खु उग्घादेण मं उवालम्भिस्सदि भरदो । [केन खलूद्धातेन मामुपालप्स्यते भरतः ।]
प्रतिहारी—भट्टिणि ! किं पविसदु भट्टिदारओ । [भर्त्रि ! किं प्रविशतु भर्तृदारकः ।]
कैकेयी—गच्छ । पवेसेहि णं । [गच्छ प्रवेशयैनम् ।]
प्रतिहारी—भट्टिणि ! तह । (परिक्रम्योपसृत्य) जेदु भट्टिदारओ । पविसदु किल । [भर्त्रि ! तथा । जयतु भर्तृदारकः । प्रविशतु किल ।]
भरतः—विजये ! किं निवेदितम् ।
प्रतिहारी—आम् । [आम् ।]
भरतः—तेन हि प्रविशावः ।
(प्रविशतः)
कैकेयी—जाद ! विअआ मन्तेदि---रामस्स सआसादो सुमन्तो आअदो त्ति । [जात ! विजया मन्त्रयते---रामस्य सकाशात् सुमन्त्र आगत इति ।]
भरतः—अतः परं प्रियं निवेदयाम्यत्रभवत्यै ।
कैकेयी—जाद ! अवि कोसल्ला सुमित्ता अ सद्दावइदव्वा । [जात ! अपि कौसल्या सुमित्रा च शब्दापयितव्या ।]
भरतः—न खलु ताभ्यां श्रोतव्यम् ।
कैकेयी—(आत्मगतम्) हं किं णु हु भवे । (प्रकाशम्) भणाहि जाद ! [हं किन्नु खलु भवेत् । भण जात !]
भरतः—श्रूयताम्---
६.१३
यः स्वराज्यं परित्यज्य त्वन्नियोगात् वनं गतः ।
तस्य भार्या हृता सीता पर्याप्तस्ते मनोरथः ॥
Summary AI He who abandoned his own kingdom and went to the forest by your command, his wife Sītā has been abducted. Now your desire is fully satisfied.
सारांश AI जिसने आपकी आज्ञा से राज्य त्याग दिया, उनकी पत्नी सीता का हरण हो गया है; अब आपका मनोरथ पूर्ण हो गया।
कैकेयी—हं । [हम् ।]
६.१४
हन्त भोः सत्त्वयुक्तानामिक्ष्वाकूणां मनस्विनाम् ।
वधूप्रधर्षणं प्राप्तं प्राप्यात्रभवतीं वधूम् ॥
Summary AI Alas! To the courageous and high-minded descendants of Ikṣvāku, through this noble daughter-in-law, the disgrace of an assault upon a wife has occurred.
सारांश AI दुःखद है कि धैर्यवान इक्ष्वाकुवंश की वधू सीता को ऐसे अपमान का सामना करना पड़ा।
कैकेयी—(आत्मगतम्) भोदु, दाणि कालो कहेदुं । (प्रकाशम्) जाद ! तुवं ण आणासि महाराअस्स सावं । [भवतु, इदानीं कालः कथयितुम् । जात ! त्वं न जानासि महाराजस्य शापम् ।]
भरतः—किं शप्तो महाराजः ।
कैकेयी—सुमन्त्र ! आअक्ख वित्थरेण । [सुमन्त्र ! आचक्ष्व विस्तरेण ।]
सुमन्त्रः—यदाज्ञापयति भवती । कुमार ! श्रूयताम्---पुरा मृगयां गतेन महाराजेन कस्मिंश्चित् सरसि कलशं पूरयमाणो वनगजबृंहितानुकारिशब्दसमुत्पन्नवनगजशङ्कया शब्दवेधिना शरेण विपन्नचक्षुषो महर्षेश्चक्षुर्भूतो मुनितनयो हिंसितः ।
भरतः—हिंसित इति । शान्तं पापं शान्तं पापम् । ततस्ततः ।
सुमन्त्रः—ततस्तमेवंगतं दृष्ट्वा,
६.१५
तेनोक्तं रुदितस्यान्ते मुनिना सत्यभाषिणा ।
यथाहं भोस्त्वमप्येवं पुत्रशोकात् विपत्स्यसे ॥
Summary AI At the end of his weeping, that truth-speaking sage said: "O King, just as I am perishing, you too shall perish in this same manner from the grief of losing a son."
सारांश AI उस सत्यवादी ऋषि ने शाप देते हुए कहा था कि मेरी ही तरह तुम भी पुत्र के वियोग में अपने प्राण त्यागोगे।
सुमन्त्रः—इति ।
भरतः—नन्विदं कष्टं नाम ।
कैकेयी—जाद ! एदण्णिमित्तं अवराहे मं णिक्खिविअ पुत्तओ रामो वणं पेसिदो, ण हु रज्जलोहेण । अपरिहरणीओ महरिसिसावो पुत्तविप्पवासं विणा ण होइ । [जात ! एतन्निमित्तमपराधे मां निक्षिप्य पुत्रको रामो वनं प्रेषितः । न खलु राज्यलोभेन । अपरिहरणीयो महर्षिशापः पुत्रविप्रवासं विना न भवति ।]
भरतः—अथ तुल्ये पुत्रविप्रवासे कथमहमरण्यं न प्रेषितः ।
कैकेयी—जाद ! मादुलकुले वत्तमाणस्स पइदीहूदो दे विप्पवासो । [जात ! मातुलकुले वर्तमानस्य प्रकृतीभूतस्ते विप्रवासः ।]
भरतः—अथ चतुर्दश वर्षाणि किं कारणमवेक्षितानि ।
कैकेयी—जाद ! चउद्दस दिअस त्ति वत्तुकामाए पय्याउलहिअआए चउद्दस वरिसाणि त्ति उत्तं । [जात ! चतुर्दश दिवसा इति वक्तुकामया पर्याकुलहृदयया चतुर्दश वर्षाणीत्युक्तम् ।]
भरतः—अस्ति पाण्डित्यं सम्यग् विचारयितुम् । अथ विदितमेतद् गुरुजनस्य ।
सुमन्त्रः—कुमार ! वसिष्ठवामदेवप्रभृतीनामनुमतं विदितं च ।
भरतः—हन्त त्रैलोक्यसाक्षिणः खल्वेते । दिष्ट्याऽनपराद्धात्रभवती । अम्ब ! यद् भ्रातृस्नेहात् समुत्पन्नमन्युना मया दूषितात्रभवती, तत् सर्वं मर्षयितव्यम् । अम्ब ! अभिवादये ।
कैकेयी—जाद ! का णाम मादा पुत्तअस्स अवराहं ण मरिसेदि । उट्ठेहि उट्ठेहि । को एत्थ दोसो । [जात ! का नाम माता पुत्रकस्यापराधं न मर्षयति । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ । कोऽत्र दोषः ।]
भरतः—अनुगृहीतोऽस्मि । आपृच्छाम्यत्रभवतीम् । अद्यैवाहमार्यस्य साहाय्यार्थं कृत्स्नं राजमण्डलमुद्योजयामि । अयमिदानीम्,
६.१६
वेलामिमां मत्तगजान्धकारां
करोमि सैन्यौघनिवेशनद्धाम् ।
बलैस्तरद्भिश्च नयामि तुल्यं
ग्लानिं समुद्रं सह रावणेन ॥
Summary AI I shall make this seashore dark with intoxicated elephants and crowded with the encampment of vast armies. With my crossing forces, I shall bring the ocean to a state of exhaustion along with Rāvaṇa.
सारांश AI मैं इस समुद्र तट को सेना से भर दूँगा और समुद्र पार कर रावण का विनाश करते हुए उसके गर्व को नष्ट कर दूँगा।
भरतः—अये शब्द इव । तूर्णं ज्ञायतां शब्दः ।
(प्रविश्य)
प्रतिहारी—जेदु कुमारो । इमं वुत्तन्तं सुणिअ जेट्ठभट्टिणी मोहं गआ । [जयतु कुमारः । इमं वृत्तान्तं श्रुत्वा ज्येष्ठभर्त्री मोहं गता ।]
कैकेयी—हं ! [हम् ।]
भरतः—कथं मोहमुपगताम्बा ।
कैकेयी—एहि जाद ! अय्यं अस्सासइस्सामो । [एहि ! जात ! आर्यामाश्वासयिष्यावः ।]
भरतः—यदाज्ञापयत्यम्बा ।
(निष्क्रान्ताः सर्वे)
इति षष्ठोऽङ्कः ।
॥ इति षष्ठोऽङ्कः ॥
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.